Nghiên cứu xây dựng mô hình bảo tồn đa dạng sinh học tại Trạm Đa dạng sinh học Mê Linh giai đoạn 2015-2020 - Mã số: VAST.CTG. 03/15-17

Chủ nhiệm đề tài ThS. Đặng Huy Phương
Đơn vị thực hiện Viện Sinh thái và Tài nguyên sinh vật
Thời gian thực hiện 2015 - 2017
Tổng kinh phí 900 triệu đồng
Xếp loại đề tài Khá
Hình ảnh nổi bật của đề tài Hình ảnh nổi bật
Mục tiêu đề tài


Xây dựng và phát triển Trạm Đa dạng sinh học Mê Linh thành mô hình nghiên cứu và bảo tồn đa dạng sinh học của Việt Nam gắn với quy hoạch tổng thể Trạm Đa dạng sinh học Mê Linh giai đoạn 2016 - 2020.

Kết quả đạt được

Thực hiện nhiệm vụ Chủ tịch giao cấp Viện Hàn lâm khoa học và CNVN Trạm ĐDSH Mê Linh đã cải tạo và xây dựng mới 2 mô hình bảo tồn các loài cây thuốc và bảo tồn các loài lan rừng với quy mô:
Vườn thuốc: Trong giai đoạn 2015-2017, chúng tôi đã tiến hành cải tạo, thiết kế và làm mới một số hạng mục, xây dựng mô hình vườn cây thuốc tại Trạm Đa dạng sinh học Mê Linh. Dựa trên thiết kế vườn cây thuốc của Trạm được thiết kế trước đây, chung tôi đã cải tạo và quy hoạch lại thành 08 ô chức năng khác nhau. 46 loài cây thuốc được trồng và bảo tồn trong vườn cây thuốc, chúng tôi đã khoanh vi nghiên cứu sinh trưởng, phát triển của 08 loài cây thuốc trong quá trình thực hiện nhiệm vụ.
Vườn Lan: Trong giai đoạn 2015-2017, nhiệm vụ đã tiến hành cải tạo, thiết kế và làm mới một số hạng mục, xây dựng mô hình vườn lan tại Trạm Đa dạng sinh học Mê Linh với quy mô diện tích tăng lên gấp 5 lần (khoảng 500 m2). Toàn bộ diện tích vườn lan được xây dựng dưới tán rừng, được che bóng tự nhiên.
Nhiều cá thể lan trồng tại Trạm ĐDSH Mê Linh hiện đang sinh trưởng và phát triển tốt, nhiều loài ra hoa, tạo điều kiện cho việc xác định loài. Hiện đã có 256 cá thể của 54 loài lan đã xác định được tên khoa học tại vườn lan của Trạm. Đó là những cá thể của các loài sau quá trình chăm sóc, thuần hóa đã dần thích nghi với điều kiện của Trạm, sinh trưởng và phát triển.
Mô hình nhân nuôi, cứu hộ, bảo tồn các loài động vật
Trong giai đoạn 2015-2017, chúng tôi đã xây dựng được 4 mô hình nhân nuôi các nhóm động vật khác nhau tại Trạm Đa dạng sinh học Mê Linh:
- Mô hình nhân nuôi các loài ếch nhái gồm khu nuôi trong nhà (18 chuồng), khu nuôi ngoài trời (12 chuồng), và khu ươm ếch non (8 chuồng). Hiện tại đang nuôi 13 loài.
- Mô hình nhân nuôi các loài bò sát: gồm hệ thống chuồng nhân nuôi bảo tồn loài Thằn lằn cá sấu (11 chuồng), khu nuôi cứu hộ các loài bò sát cỡ lớn (6 chuồng), khu nuôi cứu hộ và bảo tồn rùa (22 chuồng), khu ươm bò sát non (6 chuồng);
- Mô hình nhân nuôi bảo tồn các loài linh trưởng: khỉ (2 chuồng), cu li (2 chuồng), vượn (2 chuồng);
- Mô hình nhân nuôi động vật kết hợp với giáo dục môi trường (1 chuồng nuôi và 1 phòng phục vụ đào tạo, giáo dục môi trường).
Bên cạnh đó, chúng tôi cũng xây dựng phòng nhân nuôi thức ăn cho động vật, phòng kiểm dịch với những trang thiết cơ bản để phục vụ công tác cứu hộ, chăm sóc và nhân nuôi sinh sản các loài động vật tại Trạm Mê Linh.
Về nâng cao năng lực: Cán bộ và nhân viên của Trạm đã tham gia các khóa tập huấn, các chuyến khảo sát thực tế ở trong và ngoài nước, đã học hỏi được nhiều kinh nghiệm trong quản lý, chăm sóc và nhân nuôi các loài động vật hoang dã và đã áp dụng thành công trên thực tế tại Trạm Mê Linh.
Các mô hình trên bước đầu đã phát huy hiệu quả thể hiện ở các khía cạnh sau: Cứu hộ: 50 cá thể của 15 loài; Nhân nuôi bảo tồn: 194 cá thể của 35 loài động vật,
Mô hình giáo dục môi trường
Chúng tôi đã xây dựng 2 mô hình thăm quan, giáo dục môi trường
- Mô hình phòng giáo dục môi trường với diện tích 36m2 giới thiệu về Đa dạng sinh học của Việt Nam, nguyên nhân suy giảm và nỗ lực bảo tồn của các cơ quan, tổ chức khoa học và quản lý.
- Mô hình thăm quan học tập trên tuyến đường mòn trong rừng, giới thiệu về tài nguyên thiên nhiên của Trạm và diễn thế phục hồi của rừng.
- Hiệu quả của mô hình giáo dục môi trường đã thu hút một lượng lớn khách đến thăm quan, học tập: 2016 đã đón 2195 lượt người và năm 2017 đã đón 6000 lượt người trong đó chủ yếu là học sinh đến từ các trường học, các nhóm gia đình ở Hà Nội, Vĩnh Phúc và sinh viên các trường Đại học Quốc gia Hà Nội, Đại học Thái Nguyên.
Một số hình ảnh của đề tài:

dhphuong1

dhphuong2

Những đóng góp mới

Mô hình vườn cây thuốc, vườn lan nhằm phục vụ công tác nghiên cứu và bảo tồn.
Mô hình bảo tồn, cứu hộ, nghiên cứu sinh trưởng, sinh sản các loài động vật.
Mô hình thăm quan sinh thái, tìm hiểu thiên nhiên kết hợp với giáo dục môi trường ở Trạm ĐDSH Mê Linh.

Sản phẩm

- Các bài báo đã công bố: 05 bài báo và 03 sách ảnh
- Các sản phẩm cụ thể:
Báo cáo khoa học của nhiệm vụ; 05 bài báo: 02 bài báo quốc tế và 03 bài ở Hội nghị khoa học toàn quốc trong nước; Hỗ trợ kinh phí cho 01 học viên cao học năm 2018. Hỗ trợ một phần kinh phí cho 12 Pa-nô giới thiệu Trạm, 01 Phòng giáo dục môi trường và 03 cuốn sách ảnh.

Địa chỉ ứng dụng

Trạm Đa dạng sinh học Mê Linh, Viện Sinh thái và Tài nguyên sinh vật, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam.

Kiến nghị

Vi?n Hàn lâm KHCNVN ti?p t?c h? tr? v?n ??u t? cho c? s? h? t?ng và t?ng c??ng nhân l?c ?? Tr?m Mê Linh th?c hi?n t?t t?t c? các ch?c n?ng: nghiên c?u, c?u h?, b?o t?n và giáo d?c môi tr??ng.
Vi?n Hàn lâm KHCNVN ti?p t?c h? tr? nhi?m v? giai ?o?n 2019-2020 ?? m? r?ng các mô hình nhân nuôi các loài ??ng v?t, ??c bi?t là các loài ??c h?u, quý hi?m.
T?ng c??ng h?p tác qu?c t? và các c? quan/t? ch?c trong n??c nh?m t?n d?ng các gói h? tr? v? tài chính và k? thu?t ?? th?c hi?n các ch??ng trình nhân nuôi b?o t?n ??ng v?t t?i Tr?m Mê Linh trong th?i gian t?i.

Bản quyền thuộc về Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam.
Địa chỉ: 18 Hoàng Quốc Việt, Cầu Giấy, Hà Nội. Email: This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.
Khi phát hành lại thông tin trên Website cần ghi rõ nguồn: "Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam".