Nghiên cứu phân lập các hợp chất từ nguồn san hô mềm ở vùng biển Trung bộ (vùng biển Bắc Trung Bộ đến biển Trung Trung Bộ Việt nam) nhằm tìm kiếm các hoạt chất có khả năng diệt tế bào ung thư thử nghiệm và hoạt tính kháng vi sinh vật kiểm định.

Chủ nhiệm đề tài TS Nguyễn Hoài Nam
Đơn vị thực hiện Viện Hóa sinh biển
Thời gian thực hiện 2016 - 2018
Tổng kinh phí 7.250.000.000 đồng
Xếp loại đề tài Xuất sắc
Mục tiêu đề tài

- Tìm kiếm được các hoạt chất có khả năng diệt tế bào ung thư thử nghiệm, hoặc hoạt tính kháng vi sinh vật kiểm định từ các loài San hô mềm;
- Lựa chọn được loài San hô mềm có chứa nhiều hoạt chất tạo nguyên liệu phục vụ nghiên cứu sâu hơn theo cơ chế hoạt động trên các đích sinh học

Kết quả đạt được

- Về khoa học:
1. Đã tiến hành thu thập 37 mẫu san hô mềm tại 06 tỉnh bao gồm Thanh Hóa, Đà Nẵng, Quảng Trị, Quãng Ngãi, Huế và Bình Định. Kết quả xác định tên khoa học cho thấy 37 mẫu này thuộc về 13 loàibao gồm Carijoa riisei, Cladiella krempfi, Dendronephthya sp, Junceella fragilis (Ridley, 1884), Lobophytum sp, Menella woodin Grasshoff, 1999, Muricella sp, Nephthea sp, Sarcophyton sp, Sclecronephthya sp, Sinularia sp, Subergorgia suberosa (Pallas, 1766) và Verrucella corona (Grasshoff, 1999).
2. Đã tiến hành nghiên cứu phân lập 80 hợp chất từ08 loài san hô mềm, trong đó có 09 hợp chất eunicellin, có 12 hợp chất briarane diterpenoid, có 51hợp chất steroit và 8 hợp chất khác. Đã xác định cấu trúc hóa học, có được bộ phổ NMR của 80hợp chất trong đó có 14 hợp chất mới.
3. Nghiên cứu hoạt tính sinh học các chất sạch cho thấy các hợp chất eunicellin, briarane diterpenoid, steroit có tiềm năng trong nghiên cứu sâu hơn về hoạt tính gây độc tế bào.Đặc biệt các hợp chất CK9, SLE27, SLE28, CR13, VC17, VC31, CR2.
- Về ứng dụng
1. Đã xây dựng 01quy trình phân lập hợp chất có hoạt tính sinh học từ những loài san hô sừng Verrucella corona.Hợp chất verucorosteron có hoạt tính kháng tế bào ung thư và phương pháp chiết hợp chất này từ loài san hô sừng Verrucella corona được nộp Đơn đăng ký sáng chế số 1-2018-01898 (QĐ số 42532/QĐ-SHTT ngày 19 tháng 06 năm 2018).
2. Đã nghiên cứu đánh giá khả năng tác động đến chu kì tế bào, tác động lên quá trình tự chết của tế bào (apoptosis) và sự thay đổi hình thái của tế bào MCF-7 của hợp chất VC17, SLE27 và CR2. Nghiên cứu này là cơ sở khoa học cho việc tiến hành các định hướng nghiên cứu sâu hơn về các chất có hoạt tính sinh học từ những loài san hô mềm ở Việt nam.

Một số hình ảnh của đề tài:

nhnam1

Những đóng góp mới

- Đã phát hiện ra 14 hợp chất mới bao gồmJunceellolide B (1), 15β-hydroxy-4,20-pregnadien-3-one (2), 3α-(β-D-arabinopyranosyloxy)-pregna-20-ene (3), 3β,5α,6β,11α-Tetrahydroxyergosta-1-one (4), 5,6β-epoxygorgosterol (5), Verrucorosteroid A (6), B(7), C(8), D(9), E(10), F(11), Verrucorosterone (12), Leptosteroid (13) và Menelloide F (14).
- Đã phát hiện ra loài Sinularia leptoclados, Verrucella corona, Junceella fragilisCladiella krempfi chứa các lớp chất dạng khung eunicelin và briarane diterpenoid và các dạng steroid hiếm là những lớp chất đang được các nhà khoa học trên thế giới quan tâm. Đồng thời, các chất được phát hiện ra từ loài san hô của Việt nam bao gồm SLE27, SLE28, CR13, VC17, VC31 thể hiện hoạt tính gây độc tế bào rất tốt trên các dòng tế bào ung thư thử nghiệm (KB, LNCaP, SK-LU-1, SK-Mel-2, HepG2, MCF7, HL-60, SW480), với IC50 trong khoảng 12,32 – 29,01µM.

Sản phẩm

- Các bài báo đã công bố trên tạp chí ISI (05):
1. Nam NH, Ngoc NT, Hanh TTH, Cuong NX, Thanh NV, Thao DT, Thung DC, Kiem PV, Minh CV. Cytotoxic steroids from the Vietnamese gorgonian Verrucella corona. Steroid, 2018,Vol.138, pp.57-63.
2. Nguyen Hoai N, Nguyen Thi H, Tran Thi Hong H, Nguyen Van T, Nguyen Xuan C, Do Cong T, Phan Van K, Chau Van M.Pregnane steroids from the Vietnamese octocoral Carijoa riisei. Nat. Prod. Res., 2017, Vol.31(20), pp.2435-2440
3. Ngoc NT, Hanh TTH, Thanh NV, Thao DT, Cuong NX, Nam NH, Thung DC, Kiem PV, Minh CV. Cytotoxic Steroids from the Vietnamese Soft Coral Sinularia leptoclados. Chem Pharm Bull (Tokyo), 2017 Vol. 65(6), pp.593-59
4.Tran HHT, Nguyen Viet P, Nguyen Van T, Tran HT, Nguyen Xuan C, Nguyen Hoai N, Do Cong T, Phan Van K, Chau Van M. Cytotoxic steroid derivatives from the Vietnamese soft coral Sinularia brassica. J Asian Nat Prod Res. 2017, Vol.19(12), pp.1183-1190
5. Ekaterina G. Lyakhovaa, Chau Ngoc Diep Dmitrii V. Berdyshev, Sophia A. Kolesnikova, Anatoly I. Kalinovsky, Pavel S. Dmitrenok, Vu Anh Tu, Nguyen Xuan Cuong, Nguyen Van Thanh, Nguyen Hoai Nam, Phan Van Kiem, Valentin A. Stonik and Chau Van Minh. Guaiane Sesquiterpenoids from the Gorgonian Menella woodin. Natural Product Communications, 2016, Vol.11(7), pp. 913-916
- Các bằng sáng chế, giải pháp hữu ích (01):
Châu Văn Minh, Nguyễn Hoài Nam, Phan Văn Kiệm, Nguyễn Xuân Cường, Ninh Thị Ngọc, Trần Thị Hồng Hạnh, Đỗ Thị Thảo, Nguyễn Văn Thanh, Đỗ Công Thung. Hợp chất verrucorosterone có hoạt tính kháng tế bào ung thư thử nghiệm và phương pháp chiết hợp chất này từ loài san hô sừng Verrucella corona. Bằng độc quyền sáng chế, số đơn 1-2018-01898, chấp nhận hợp lệ theo Quyết định số 42532/QĐ-SHTT ngày 19 tháng 6 năm 2018 của Cục Sở hữu Trí tuệ Việt Nam
- Các sản phẩm cụ thể (mô tả sản phẩm, nơi lưu giữ):
3 chất sạch có hoạt tính sinh học tốt, bộ số liệu phổ 80 hợp chất sạch và 80 hợp chất sạch lưu trữ tại Viện Hóa sinh biển
- Các sản phẩm khác (nếu có):
01 quy trình phân lập hợp chất, Bộ số liệu thử nghiệm hoạt tính sinh học, 06 công trình trong nước, bộ số liệu nghiên cứu phân lập 08 đối tượng san hô mềm, lưu trữ tại Viện Hóa sinh biển

Địa chỉ ứng dụng

Đề nghị thử nghiệm và tổng hợp toàn phần hợp chất CK09 trên các quy mô thử nghiệm sâu hơn. Nghiên cứu sâu về mặt hóa học các loài san hô Cladiella krempfi, Menella woodin, Junceella fragilisVerrucella corona

Kiến nghị

Nghiên c?u sâu h?n v? quy trình và ho?t tính sinh h?c c?a h?p ch?t CK09.

Bản quyền thuộc về Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam.
Địa chỉ: 18 Hoàng Quốc Việt, Cầu Giấy, Hà Nội. Email: This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.
Khi phát hành lại thông tin trên Website cần ghi rõ nguồn: "Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam".