Nghiên cứu cấu trúc và địa động lực hệ đứt gãy Tây Biển Đông trên thềm lục địa Miền Trung phục vụ dự báo nguy cơ động đất và sóng thần

Chủ nhiệm đề tài TS. Trần Tuấn Dũng
Đơn vị thực hiện Viện Địa chất và Địa vật lý biển
Thời gian thực hiện 2007 - 2008
Tổng kinh phí 350 triệu đồng
Mục tiêu đề tài

Mục tiêu:

  • Trên cơ sở bổ sung, phân tích, tổng hợp các số liệu địa chất và địa vật lý xác định và làm sáng tỏ đặc điểm cấu trúc, địa động lực của hệ đứt gãy Tây biển Đông phục vụ việc đánh giá nguy cơ và dự báo động đất, sóng thần đối với vùng ven biển Miền Trung Việt Nam.
Nội dung đề tài

 

Nội dung nghiên cứu:
1. Thu thập, xử lý các nguồn số liệu thực tế về địa chất và địa vật lý.

  • Tổng hợp tất cả các nguồn số liệu hiện có trong khu vực nghiên cứu. Điều tra, phân tích tổng hợp về tình hình nghiên cứu về cấu trúc, địa động lực đứt gãy đã và đang được triển khai trên vùng biển Việt Nam, từ đó định hướng cho phát triển phương pháp luận, các bước nghiên cứu hiệu quả và khả thi nhất.
  • Phân tích đánh giá tổng quan các phương pháp nghiên cứu mới định tính, định lượng và các công nghệ mới liên quan đến đề tài được áp dụng ở Việt Nam và trên thế giới. Thu thập bổ sung và phân tích toàn bộ các nguồn tài liệu trọng lực, địa chấn và các tài liệu địa vật lý - địa chất hiện có trong khu vực.

2. Phân tích và minh giải tài liệu xác định các đặc trưng cấu trúc liên quan với hệ đứt gãy.

  • Phân tích tài liệu địa chấn thăm dò xây dựng các mặt cắt địa chất-kiến tạo chuẩn, tạo lập lớp thông tin tựa tiên nghiệm cho các phương pháp minh giải địa chất-địa vật lý khác. Xác định tính hoạt động của các đứt gãy.
  • Minh giải định lượng, áp dụng hệ phương pháp mô hình mới với tài liệu trọng lực (21/2 và 3 chiều), công nghệ hiện đại xác định các yếu tố hình học 3 chiều của đứt gãy (góc cắm, hướng cắm, độ sâu), đặc điểm của đới đứt gãy, cơ cấu đứt gãy. Xác định các ranh giới cấu trúc trong vỏ trái đất.

3. Phân tích minh giải tài liệu xác định các yếu tố, đặc điểm địa động lực trong vùng nghiên cứu.

  • Tiến hành nghiên cứu mối tương quan đa chiều giữa cấu trúc, địa động lực hệ đứt gãy Tây biển Đông với trường địa vật lý-địa chất. Xây dựng mô hình cấu trúc, các dịch chuyển ngang, thẳng đứng của hệ đứt gãy.
Kết quả đạt được
  1. Đới đứt gãy TBĐ (đứt gãy kinh tuyến 1090-1100) là đứt gãy bậc I của khu vực Đông Nam Á, chạy dọc chân sườn lục địa, là đường ranh giới giữa miền có cấu trúc của lục địa và vùng có vỏ chuyển tiếp, với sự suy giảm nhanh chóng lớp granit cho đến mất hẳn. Đứt gãy tạo lên một bậc sụt đột ngột trên địa hình đáy biển, mặt móng trước Kainozoi cũng như bề mặt Moho. Đới TBĐ có vai trò quan trọng trong bình đồ kiến tạo hiện đại khu vực Trung Bộ, nhất là trong các hoạt động địa chấn và macma.
  2. Trên cơ sở phân tích các quy luật biểu hiện động đất và đối sánh với đặc điểm cấu trúc kiến tạo, đã cho phép xác định các hệ đứt gãy hoạt động sinh chấn trong khu vực. Đó là các đứt gãy hướng ĐB-TN ở Bắc Trung Bộ, các đứt gãy Sông Ba-Nha Trang và Á kinh tuyến TBĐ ở Trung Trung Bộ và ĐB-TN Minh Hải-Thuận Hải, Tây Bắc Nâng Côn Sơn, Phú Quý-Côn Đảo và Á kinh tuyến TBĐ ở Nam Trung Bộ.
  3. Phân tích các đặc điểm động lực hình thái các khối tảng liên quan đến khu vực nghiên cứu và số liệu CCCT của các động đất mạnh xảy ra ở Trung Bộ và Nam Trung Bộ, cho phép nhận định chuyển động hiện đại trong hệ đứt gãy TBĐ thuộc kiểu trượt bằng trái với các ứng suất nén và giãn gần nằm ngang hướng TB-ĐN và ĐB-TN. Chuyển động này mô tả quá trình biến dạng, dịch chuyển tương đối xuống phía Nam của khối Đông Dương so với mảng Biển Đông đang lún chìm tương đối.
  4. Cấu trúc của đới TBĐ khá phức tạp. Đó là sự tồn tại các mặt đứt gãy nghịch ở phần sâu, với mặt trượt cắm về hướng Tây và các mặt đứt gãy thuận ở phần nông cắm vê hướng Đông. Qua phân tích các mặt cắt ngang qua đới đứt gãy TBĐ (trong móng trước Kainozoi), có thể thấy rằng đứt gãy TBĐ có hướng cắm biến đổi rất đa dạng. Từ vĩ độ 160.30’ đến vĩ độ 130.30’ đứt gãy cắm về hướng Đông. Từ vĩ độ 130.30’ đến 120.00’ đứt gãy góc cắm gần như theo phương thẳng đứng. Phần vĩ độ 120 00 đến vĩ độ 110 00 đứt gãy dịch chuyển hướng và cắm gần như về hướng Nam. Đoạn cuối cùng của đứt gãy từ vĩ độ 110 00’ đến 90 30’ có hướng cắm Tây Bắc.
  5. Các kết quả nghiên cứu về bản đồ rung động nền cho thấy động đất xảy ra trên đới đứt gãy TBĐ có thể đạt tới chấn động cấp VII tại vùng cực động và chấn động tới cấp V tại khu vực các tỉnh lân cận ven biển Miền Trung Việt Nam. Các kết quả đánh giá độ nguy hiểm động đất bằng phương pháp tất định tỏ ra khá phù hợp với các kết quả tính được cho cùng khu vực bằng phương pháp xác suất.
  6. Đới đứt gãy TBĐ là đới đứt gãy có khả năng phát sinh động đất, phun trào núi lửa và trượt lở đất. Theo quan sát thực tế và đánh giá khách quan, động đất cực đại ở đây có thể có độ lớn đạt đến 6,1  0,3 độ Richter. Do có khả năng phát sinh các động đất gây chấn động tới cấp VII, đới đứt gãy TBĐ hoàn toàn có khả năng được coi là một vùng nguồn sóng thần phạm vi địa phương.
Sản phẩm
  • Bản đồ các dị thường địa vật lý 1:500.000 vùng nghiên cứu.
  • Bản đồ phân bố các đặc trưng kiến tạo 1:500.000 vùng nghiên cứu.
  • Bản đồ phân bố hệ thống các đứt gãy bề mặt và trong móng trước Kainozoi khu vực thềm lục địa Miền Trung, tỷ lệ 1:500.000.
  • Sơ đồ nguy hiểm động đất vùng thềm lục địa và khu vực ven biển Miền Trung và Đông Nam Việt Nam, tỷ lệ 1:500.000.
  • Các mặt cắt cấu trúc đứt gãy tổng hợp tỷ lệ 1:500.000.
  • Các biều đồ, biểu bảng và tài liệu minh họa khác.
  • Sơ đồ cấu trúc móng trước Kainozoi, mặt Moho, tỷ lệ 1:500.000.
  • Báo cáo tổng kết và tóm tắt báo cáo (in đóng quyển và ghi đĩa CD).

Bản quyền thuộc về Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam.
Địa chỉ: 18 Hoàng Quốc Việt, Cầu Giấy, Hà Nội. Email: This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.
Khi phát hành lại thông tin trên Website cần ghi rõ nguồn: "Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam".