Nghiên cứu và ứng dụng quy trình công nghệ mới quan trắc và cảnh báo tai biến trong đê đập phục vụ phòng chống lũ lụt ở Việt Nam

Chủ nhiệm đề tài TS. Đoàn Văn Tuyến
Đơn vị thực hiện Viện Địa chất
Thời gian thực hiện 2007 - 2008
Tổng kinh phí 250 triệu đồng
Mục tiêu đề tài

Mục tiêu:

  • Xác lập cơ sở khoa học, lựa chọn quy trình công nghệ hiện đại và thích hợp, có hiệu quả cao để phục vụ quan trắc cảnh báo ẩn họa dưới nền đê đập ở khu vực xung yếu.
  • Phát triển, hoàn thiện quy trình công nghệ đáp ứng yêu cầu thực tế, có khả năng phổ biến chuyển giao cho cơ quan quản lý để sử dụng nhằm nâng cao hiệu quả công tác phòng chống lũ lụt ở Việt Nam.
Nội dung đề tài

 

Nội dung nghiên cứu:

  • Nghiên cứu, tổng hợp các dạng tai biến, ẩn họa trong hệ thống đê điều chống lũ lụt ở miền Bắc Việt Nam.
  • Nghiên cứu các thành tựu khoa học công nghệ mới trên thế giới về các phương pháp theo dõi, quan trắc các tai biến trên các công trình trong đó có đê, đập.
  • Nghiên cứu, lựa chọn các phương pháp, công nghệ hiệu quả để đề xuất quy trình quan trắc cảnh báo thích hợp với điều kiện Việt Nam.
  • Triển khai áp dụng thử nghiệm quy trình được lựa chọn trên 1 -12 vị trí xung yếu ở hệ thống đê Sông Hồng. Từ đó đánh giá hiệu quả và khả năng phổ biển áp dụng quy trình được đề xuất.
Kết quả đạt được

Đề tài đã thực hiện đầy đủ mục tiêu và nội dung nghiên cứu đã đăng ký. Từ các kết quả nghiên cứu đề tài có những kết luận như sau:

  1. Tai biến trong đê, đập là hệ quả của các hoạt động tai biến tự nhiên gây thiệt hại lớn cho kinh tế xã hội luôn được quan tâm ở nhiều nước trên thế giới. Nước ta có điều kiện khí hậu khắc nghiệt, lũ lụt xảy ra thường xuyên hàng năm, hệ thống đê, đập phân bố khắp lãnh thổ, ở nhiều nơi điều kiện địa chất kém ổn định tiềm ẩn nguy cơ tai biến rất cao. Vấn đề nghiên cứu các giải pháp khoa học công nghệ để theo dõi và cảnh báo tai biến ở các vùng xung yếu, phục vụ bảo vệ an toàn hệ thống đê, đập có ý nghĩa khoa học và thực tiễn cấp thiết.
  2. Trên cơ sở nghiên cứu, tiếp thu các thành tựu công nghệ của các nước và yêu cầu thực tế ở Việt Nam, đề tài đã nghiên cứu cơ sở khoa học và chế tạo các thiết bị công nghệ để tiến hành thử nghiệm quy trình quan trắc điện thế thấm, một tham số địa vật lý chỉ thị “trạng thái động” của nước ngầm và biến động của môi trường gây bởi biến dạng thấm - một dạng tai biến rất nguy hiểm trong nền đê, đập. Thiết bị công nghệ này bao gồm máy đo điện thế đa kênh, điện cực không phân cực Pb- Pb Cl2 NaCl, phần mềm điều khiển và xử lý số liệu hiện đại có chức năng tự động: ghi, lưu trữ số liệu, hiển thị quá trình quan trắc, truyền số liệu, tín hiệu cảnh báo, … cho phép phát hiện, dự báo sớm các vị trí có nguy cơ tai biến trong vùng quan trắc trong những điều kiện khó khăn mà các phương pháp thủ công không thực hiện được.
  3. Kết quả quan trắc thử nghiệm bằng thiết bị và quy trình công nghệ này trên hai vị trí xung yếu K6+300 đê Tả Hồng (Vĩnh Tường-Vĩnh Phúc) và K32+400 đê Hữu Hồng (Phúc Thọ-Hà Tây) trong mùa lũ năm 2007 và 2008 đã chứng tỏ khả năng ứng dụng và hiệu quả quy trình công nghệ này. Mặc dù điều kiện thử nghiệm còn hạn chế, mạng lưới quan trắc chưa đủ dày, thời gian quan trắc chưa đủ dài và liên tục,… nhưng kết quả nhận được là những thông tin phong phú, hữu ích về mức độ biến động và đặc điểm của biến dạng thấm dưới nền, dọc chân đê, phát hiện các vị trí có nguy cơ tai biến xuất hiện phụ thuộc nước lũ thông qua các tài liệu quan trắc điện thế thấm và kiểm nghiệm bằng các tài liệu khảo sát cấu trúc, quan trắc nước ngầm bằng thiết bị Piezometer.
  4. Đề tài đã cung cấp đủ các luận cứ khoa học và thực tiễn về khả năng áp dụng rộng rãi quy trình quan trắc điện thế thấm để phục vụ quan trắc cảnh báo tai biến trong đê, đập ở Việt Nam. Những hạn chế của phương pháp có thể khắc phục, hoàn thiện trong quá trình triển khai áp dụng ở các đối tượng và điều kiện thực tế cụ thể.
  5. Vấn đề nghiên cứu phát triển công nghệ, kể cả việc lựa chọn tiếp thu công nghệ thế giới cho phù hợp điều kiện của Việt Nam là vấn đề khó, đòi hỏi phải có sự đầu tư lớn. Đề nghị cơ quan quản lý khoa học tạo điều kiện thuận lợi hơn nữa cho các nghiên cứu phát triển công nghệ bằng năng lực trong nước, các cơ quan quản lý nhà nước về đê, đập tạo điều kiện và tăng cường hợp tác để các kết quả nghiên cứu được sớm ứng dụng phục vụ giải quyết các nhiệm vụ thực tiễn của đất nước.

Bản quyền thuộc về Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam.
Địa chỉ: 18 Hoàng Quốc Việt, Cầu Giấy, Hà Nội. Email: This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.
Khi phát hành lại thông tin trên Website cần ghi rõ nguồn: "Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam".