VIỆN ĐỊA CHẤT

1. Giới thiệu chung

Viện Địa chất, tiền thân là Viện các Khoa học về Trái đất, được thành lập từ năm 1976 theo Quyết định số 92/QĐ ngày 28/02/1976 của Chính phủ. Trải qua 36 năm xây dựng và phát triển, Viện Địa chất đã trở thành một cơ quan đầu ngành về nghiên cứu trong lĩnh vực địa chất, đặc biệt là khoa học cơ bản trong địa chất, là nơi tập trung nhiều cán bộ nghiên cứu có trình độ cao của ngành địa chất.

Hiện tại, Viện địa chất có đội ngũ cán bộ gần 150 người, tập trung làm việc trong 16 phòng, trung tâm nghiên cứu với các hướng phát triển chủ yếu là:

- Nghiên cứu cơ bản về những vấn đề quan trọng trong khoa học địa chất hiện đại;
- Nghiên cứu cơ chế hình thành, quy luật phát triển các dạng tai biến địa chất chủ yếu, xây dựng các biện pháp phòng tránh và giảm nhẹ thiệt hại do thiên tai;
- Nghiên cứu xác lập cơ sở khoa học đánh giá tài nguyên địa chất, khả năng khai thác và sử dụng hợp lý phục vụ phát triển kinh tế - xã hội;
- Nghiên cứu những vấn đề về môi trường;
- Phát triển và khai thác các phương pháp nghiên cứu, công nghệ mới.

Ngay từ khi thành lập, Viện Địa chất đã chú trọng phát triển công tác đào tạo cán bộ để nâng cao năng lực nghiên cứu khoa học của mình. Bên cạnh việc cử cán bộ đi đào tạo ở nước ngoài và ở các trường đại học chuyên ngành trong nước, Viện cũng đã tiến hành tổ chức đào tại chỗ cho các cán bộ trong và ngoài Viện. Nhiều tiến sĩ được đào tạo tại Viện đã phát huy được năng lực của mình, trở thành các nhà khoa học có uy tín trong và ngoài nước. Trong những năm tới đây, Viện sẽ tăng cường năng lực, tiến tới đào tạo không những cán bộ trong nước mà còn đào tạo sau đại học cho người nước ngoài thông qua con đường hợp tác quốc tế.

2. Hoạt động đào tạo sau đại học trong thời gian qua

Công tác đào tạo sau đại học ở Viện Địa chất được thực hiện từ năm 1978. Đã có nhiều tiến sĩ trong và ngoài Viện được đào tạo tại Viện Địa chất. Từ năm 2005 đến nay, hàng năm Viện tuyển từ 2 - 5 nghiên cứu sinh và mới đây đã có 3 nghiên cứu sinh bảo vệ thành công luận án tiến sĩ. Hiện tại Viện đang có 11 nghiên cứu sinh đang thực hiện luận án tiến sĩ theo 7 mã ngành đã được bộ Giáo dục và Đào tạo phê duyệt là:

1) Địa kiến tạo Mã số:                                               62 44 55 05
2) Địa chất Đệ tứ Mã số:                                           62 44 55 01
3) Thạch học Mã số:                                                 62 44 57 01
4) Khoáng vật học Mã số:                                          62 44 57 05
5) Địa hóa học Mã số:                                               62 44 57 10
6) Địa vật lý Mã số:                                                    62 44 61 01
7) Địa mạo và Cổ địa lý Mã số:                                  62 44 72 01

Là cơ quan nghiên cứu hàng đầu trong lĩnh vực địa chất ở Việt Nam, Viện Địa chất đã tập hợp được một đội ngũ đông đảo cán bộ có trình độ chuyên môn cao, có uy tín khoa học trong và ngoài nước. Hiện tại trong tổng số gần 150 cán bộ, Viện có 7 phó giáo sư, 39 tiến sĩ khoa học và tiến sĩ . Đây là lực lượng cán bộ nòng cốt, đủ trình độ, đủ khả năng đảm bảo cho công tác đào tạo tiến sĩ của Viện có chất lượng. Bên cạnh đó Viện có thể tập hợp được một đội ngũ cộng tác viên có trình độ cao, giàu kinh nghiệm, nguyên là các cán bộ đã từng công tác tại Viện, cán bộ ở các cơ quan nghiên cứu, giảng dạy trong nước và cả các chuyên gia từ các trường đại học và viện nghiên cứu ở nước ngoài tham gia đảm bảo công tác đào tạo tiến sĩ có chất lượng cao, bắt kịp được trình độ thế giới.

Bên cạnh các cán bộ đang hướng dẫn các nghiên cứu sinh của Viện, còn có các chuyên gia đến từ nước ngoài, như từ Đại học tổng hợp Hàn Quốc, Đại học Chung Chen - Đài Loan hay đến từ các cơ sở nghiên cứu giảng dạy có uy tín trong nước như: Viện Dầu khí, Trường Đại học Khoa học Tự nhiên – Đại học Quốc gia Hà Nội, Trường Đại học Mỏ - Địa chất… Phương hướng trong những năm sắp tới, Viện sẽ tăng cường hợp tác với các cơ quan trong và ngoài nước để tăng cường năng lực đào tạo của mình.

Được sự đầu tư của cơ quan chủ quản là Viện Khoa học và Công nghệ Việt Nam, nhờ quan hệ hợp tác quốc tế được mở rộng, cơ sở vật chất phục vụ giảng dạy sau đại học tại Viện Địa chất đã được tăng cường trong thời gian gần đây, tạo điều kiện thuận lợi cho nghiên cứu sinh học tập, thực hiện đề tài nghiên cứu của mình. Viện đã được trang bị các phòng giảng dạy, hội thảo với các phương tiện nghe nhìn hiện đại, phòng thư viện đã được hệ thống hóa với nhiều tài liệu chuyên môn và có khả năng kết nối mạng với một số tạp chí chuyên ngành có uy tín trên thế giới.

Hiện tại, 16 phòng và các trung tâm nghiên cứu của Viện đã được trang bị cơ sở vật chất và nhân lực để đảm bảo các hướng nghiên cứu và giảng dạy của Viện. Đặc biệt là Viện cũng đã trang bị được một số phòng thí nghiệm phân tích hiện đại như: Phòng thí nghiệm Hóa – Quang phổ, Phân tích huỳnh quang tia X (XRF), thiết bị phân tích khối phổ plasma (ICP-MS). Các thiết bị đo định lượng chính xác về địa vật lý, địa hóa học, địa động lực, viễn thám - GIS - GPS (đa dải tần), các thiết bị đo đạc về địa môi trường (môi trường đất, môi trường nước,…) cũng đã được đầu tư. Ngoài ra, Viện còn có một số trạm nghiên cứu về địa chất, tai biến địa chất, địa chất môi trường đặt tại Hà Nội, Chí Linh (Hải Dương), Đồng Hới (Quảng Bình) có thể phục vụ cho công tác nghiên cứu và giảng dạy.

Nhìn chung, xét nguồn nhân lực và vật lực hiện tại, Viện Địa chất hoàn toàn có thể đảm bảo chất lượng đào tạo tiến sĩ với trình độ cao. Tuy nhiên, số lượng nghiên cứu sinh hàng năm được tuyển chọn vẫn còn khiêm tốn, chưa xứng tầm với năng lực đào tạo của Viện. Một trong những nguyên nhân quan trọng là do đặc thù chuyên ngành địa chất là để thực hiện các nghiên cứu của mình, các nghiên cứu sinh phải tiến hành nhiều đợt khảo sát lấy mẫu ngoài thực địa và phân tích trong các phòng thí nghiệm có chất lượng cao. Đây là những công việc đòi hỏi nhiều công sức, thời gian và cả chi phí tiền bạc. Do vậy các nghiên cứu sinh rất khó thực hiện các nghiên cứu của mình nếu như không có các hỗ trợ về mặt công nghệ và kinh phí phù hợp của cơ quan và Nhà nước. Một kinh nghiệm thực tế cho thấy, các nghiên cứu sinh của Viện được gửi ra nước ngoài học tập có lợi thế hơn hẳn trong nước về sử dụng các trang thiết bị phân tích hiện đại và có độ chính xác cao.

Một khó khăn khác trong công tác đào tạo hiện nay là hệ thống cơ sở vật chất của Viện tuy đã được đầu tư song vẫn chưa đáp ứng được các yêu cầu của các nghiên cứu hiện đại. Nhiều mẫu địa chất hiện chưa thể phân tích ở Viện và các cơ sở khác trong nước, mà phải gửi đi phân tích tại các phòng thí nghiệm ở nước ngoài, khiến chi phí cho các nghiên cứu và đào tạo nghiên cứu sinh càng trở nên tốn kém hơn.

Về chính sách hỗ trợ kinh phí cho đào tạo ở trong nước hiện còn quá thấp; sự hỗ trợ này mang tính tượng trưng nhiều hơn thực tế. Ví dụ, chi phí của Nhà nước cho đào tạo 01 nghiên cứu sinh gửi đi nước ngoài (theo Dự án 322) gấp từ 30-35 lần hỗ trợ cho đào tạo 01 NCS trong nước - đây là một nghịch lý, trong khi Nhà nước yêu cầu cần đào tạo các tiến sỹ trong nước có trình độ ngang tầm khu vực và tiến tới trình độ quốc tế. Chính sách hỗ trợ đào tạo không hợp lý này, càng cho thấy hiện nay, do nhu cầu cần được đào tạo chất lượng tốt hàng năm các gia đình người Việt Nam phải chi phí nhiều tỷ đô-la cho con em minh đi đi du học từ trình độ phổ thông, học nghề cho đến đào tạo đại học và Sau đại học.

Về chính sách đối với các cán bộ giảng dạy hiện tại cũng chưa được quan tâm đúng mức, sự đãi ngộ chưa xứng với công sức của các thầy hướng dẫn khoa học và làm hạn chế chất lượng đào tạo ở Viện Địa chất nói riêng và các cơ sở đào tạo trong nước nói chung.

Nguồn tin: Tuyển tập báo cáo Tham luận về thực hiện nhiệm vụ đào tạo sau đại học của các đơn vị trực thuộc Viện Hàn lâm Khoa hoc và Công nghệ Việt Nam

Bản quyền thuộc về Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam.
Địa chỉ: 18 Hoàng Quốc Việt, Cầu Giấy, Hà Nội. Email: This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.
Khi phát hành lại thông tin trên Website cần ghi rõ nguồn: "Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam".