Nghiên cứu đánh giá thực trạng xâm nhập mặn vào khu vực nội đồng do ảnh hưởng sự phát triển nuôi trồng thủy hải sản trong đê tỉnh Thái Bình và đề xuất các biện pháp khắc phục

Chủ nhiệm đề tài TSKH. NCVCC. Phạm Hoàng Hải
Đơn vị thực hiện Viện Địa lý
Thời gian thực hiện 2006 - 2007
Tổng kinh phí 250 triệu đồng
Nội dung đề tài

Mục tiêu

  • Phân tích và đánh giá để làm rõ đ¬ược hiện trạng xâm nhập mặn khu vực đồng bằng ven biển tỉnh Thái Bình.
  • Dự báo khả năng xảy ra quá trình xâm nhập mặn và đánh giá ảnh hưởng của quá trình này đến dân sinh, phát triển sản xuất, kinh tế ở khu vực đồng bằng ven biển tỉnh Thái Bình. Đề xuất và kiến nghị được các giải pháp và các định h¬ướng phát triển bền vững khu vực lãnh thổ nghiên cứu.

Nội dung nghiên cứu


Trong hai năm triển khai thực hiện các nội dung nghiên cứu, đề tài đã tập trung giải quyết các nhiệm vụ theo đề cương đư¬ợc phê duyệt bao gồm:

  • Điều tra khảo sát, xây dựng các báo cáo kiểm kê, đánh giá tổng hợp hiện trạng sử dụng tài nguyên, hiện trạng môi trư¬ờng dải ven biển Thái Bình.
  • Đánh giá, phân tích hiện trạng phát triển ngành nuôi trồng thủy sản, xác định nguyên nhân và thực trạng xâm nhập mặn khu vực nghiên cứu.
  • Dự báo biến động quá trình xâm nhập mặn (quy mô, mức độ) vào khu vực nội đồng do các hoạt động nuôi trồng thủy hải sản và ảnh hư¬ởng của quá trình này đến dân sinh, phát triển sản xuất, kinh tế ở khu vực dải ven biển tỉnh Thái Bình.
  • Đề xuất và kiến nghị các giải pháp nhằm khắc phục và hạn chế quá trình xâm nhập mặn, đề xuất các định hư¬ớng sử dụng hợp lý tài nguyên thiên nhiên, bảo vệ môi trường, phát triển bền vững kinh tế - xã hội khu vực dải ven biển tỉnh Thái Bình.
Kết quả đạt được

Để đáp ứng các mục tiêu và nhiệm vụ đặt ra, giải quyết các nội dung nghiên cứu như đã được phê duyệt, đề tài đã có các kết quả cụ đó là:
-    Đã xây dựng được các báo cáo khoa học chuyên đề về đặc điểm hiện trạng môi trường các yếu tố hợp phần của tự nhiên liên quan đến hình thành và diễn biến của quá trình xâm nhập mặn như tài nguyên môi tr¬ường đất, tiến hành xây dựng bản đồ đất dải ven biển tỷ lệ 1/50.000.
Đánh giá hiện trạng khai thác tài nguyên, hiện trạng môi trư¬ờng đất; tài nguyên môi tr¬ường nước nội địa và môi trường nước, xây dựng bản đồ thuỷ văn nư¬ớc mặt và ¬nước ngầm tầng nông ở tỷ lệ 1/50.000; môi trường nước vùng biển, xây dựng sơ đồ đánh giá chất lư¬ợng nước biển, tỷ lệ 1/50.000 cho mục tiêu nuôi trồng thuỷ sản - du lịch - bảo vệ các hệ sinh thái; môi trường không khí cùng các thiên tai do khí hậu gây ra (bão, lụt).
Điều tra, đánh giá các động lực cửa sông ven biển, các hiện tư¬ợng bồi lấp, xói lở và phân tích nguyên nhân.
Đã điều tra, nghiên cứu đặc điểm KT-XH và thực trạng phát triển sản xuất kinh tế,  các nguyên nhân và ảnh hưởng đến quá trình phát triển xâm nhập mặn khu vực nghiên cứu với các nội dung chi tiết: Điều tra, đánh giá hiện trạng sử dụng đất nội địa.
Xây dựng bản đồ hiện trạng sử dụng đất dải ven biển ở tỷ lệ 1/50.000. Kiểm kê tiềm lực dân số và lao động; điều tra, đánh giá mức sống dân cư.
Điều tra, đánh giá tình trạng sử dụng nước và tình trạng vệ sinh môi trường và sức khoẻ cộng đồng.
Điều tra, đánh giá hiện trạng phát triển kinh tế: Nông nghiệp; Ngư nghiệp - nuôi trồng Thuỷ hải sản; Công nghiệp, TTCN và làng nghề; Du lịch - Dịch vụ.
-    Xây dựng báo cáo phân tích, đánh giá về hiện trạng và dự báo biến động môi trường đất nội địa, môi trường nước mặt, nước ngầm, nước biển. Các quá trình địa động lực tự nhiên, thiên tai ảnh hưởng đến phát triển kinh tế - xã hội và biến động môi trường của vùng. Đánh giá thực trạng xâm nhập mặn (quy mô, mức độ) do hậu quả quá trình sử dụng tài nguyên dải ven biển Thái Bình. Xây dựng bản đồ hiện trạng xâm nhập mặn dải ven biển Thái Bình tỷ lệ 1/50.000.     
-    Xây dựng báo cáo đánh giá ảnh hư¬ởng của quá trình xâm nhập mặn đến đời sống, các hoạt động sản xuất của dân cư, đến phát triển kinh tế - xã hội khu vực nghiên cứu như ảnh hưởng tới nguồn tài nguyên nước, nước sạch (nước mặt và nước ngầm tầng nông) phục vụ sản xuất và đời sống dân cư; ảnh hưởng tới nguồn tài nguyên đất phục vụ sản xuất, đến nhiệm vụ bảo vệ môi trường - phòng tránh thiên tai của khu vực nghiên cứu.
-    Đề xuất các kiến nghị về hướng sử dụng hợp lý không gian lãnh thổ khu vực dải ven biển tỉnh Thái Bình phục vụ phát triển các ngành: Nông nghiệp; Nuôi trồng thủy sản; Công nghiệp và tiểu thủ công nghiệp; Du lịch - Dịch vụ; quy hoạch đô thị..., các giải pháp về chính sách, tổ chức, khoa học và công nghệ bảo vệ môi trường, phòng tránh thiên tai và sự cố môi trường; xây dựng hệ thống kiểm soát (monitoring) môi trường của hoạt động nuôi trồng thủy sản nhằm phát triển sản xuất bền vững và bảo vệ sức khoẻ cộng đồng.
Đặc biệt để có thể ngăn chặn, giảm thiểu quá trình tự nhiên bất lợi trên địa bàn nghiên cứu - quá trình phát triển xâm nhập mặn vào khu vực nội đồng như đã nêu ở trên, hiện đang diễn ra hết sức mạnh mẽ và có những ảnh hưởng tiêu cực đến dân sinh, phát triển sản xuất, kinh tế của khu vực nghiên cứu và đồng thời nhằm mục tiêu phát triển bền vững cho địa phương, đề tài đã đề xuất một số giải pháp cụ thể gồm:

Các giải pháp công trình


-    Xây dựng hệ thống thủy lợi, đê điều ngăn chặn xâm nhập mặn.
-    Xây dựng hệ thống hồ sinh thái cấp nước ngọt mùa khô.
Các giải pháp phi công trình.
-    Quy hoạch phát triển và xây dựng hệ thống rừng ngập mặn khu vực ven biển tỉnh Thái Bình.
-    Quy hoạch sử dụng lãnh thổ theo đúng đặc điểm chức năng sinh thái. (Sử dụng hợp lý và cải tạo đất phèn, cải tạo và sử dụng hợp lý đất mặn phục vụ phát triển sản xuất)
-    Các giải pháp quản lý, khai thác nguồn nước khu vực nghiên cứu.
-    Các biện pháp quản lý và giáo dục cộng đồng.

Bản quyền thuộc về Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam.
Địa chỉ: 18 Hoàng Quốc Việt, Cầu Giấy, Hà Nội. Email: This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.
Khi phát hành lại thông tin trên Website cần ghi rõ nguồn: "Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam".