Nghiên cứu và Phát triển công nghệ

Viện Sinh học Nhiệt đới: Nuôi cấy in vitro rễ bất định cây Tam thất vũ diệp

.

Tam thất vũ diệp, còn gọi là Tam thất lá xẻ, có tên khoa học Panax bipinnatifidus Seem, thuộc họ Nhân sâm – Araliaceae, phân bố ở các vùng núi cao 1.200-1.500m. Theo ghi nhận của Nguyễn Hữu Tùng và cộng sự (2011), thành phần hoạt chất trong cây Tam thất vũ diệp đã được xác định, đặc biệt là nhóm chất thuộc oleanolic triterpenoid saponin: Bifinoside A – C, narcissiflorine methyl ester, chikusetsusaponin IVa, pseudoginsenoside RP1 methyl ester, stipuleanoside R1, pseudoginsenoside RT1 methyl ester, momordin IIe và stipuleanoside R2 methyl ester. Ngoài ra, rễ của loài Tam thất chứa các hợp chất saponin triterpen thuộc nhóm olean (như các chikusetsusaponin IV, zingibrosid R1, ginseninosid Ro, Rb, Rd, Re, Rg1, Rg2,...), các phytosterol, đường khử tự do, tinh dầu, các acid hữu cơ, acid uronic và các acid béo. Dịch ly trích từ các loài Tam thất có hoạt tính điều hòa trao đổi chất, chống bệnh viêm gan, kháng viêm, kháng oxy hóa, hỗ trợ tim mạch.

Nhằm tiếp cận mục tiêu của Chính Phủ về việc phát triển dược liệu thành sản phẩm hàng hóa, trên cơ sở ứng dụng khoa học công nghệ, Phòng thí nghiệm Trọng điểm phía Nam về Công nghệ Tế bào Thực vật - Viện Sinh học Nhiệt đới thuộc Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam đã triển khai đề tài nuôi cấy in vitro rễ bất định cây Tam thất vũ diệp. Cho đến nay, các nhà khoa học Viện Sinh học Nhiệt đới đã thành công trong việc tạo và nuôi cấy rễ bất định loại cây này.

taorebatdinh
Sơ đồ tạo và nuôi cấy rễ bất định cây Tam thất vũ diệp

Khả năng nhân sinh khối rễ bất định cây Tam thất vũ diệp phụ thuộc vào nhiều yếu tố khác nhau như khối lượng mẫu ban đầu, hàm lượng N/P/K, hàm lượng đường, điều kiện ánh sáng, trạng thái và pH môi trường. Ngoài ra, một số elicitor (salicylic acid, chitosan và jamonic acid) và thời gian bổ sung elicitor cũng được ghi nhận có tác động đến hàm lượng saponin tổng số thu nhận được trong rễ bất định cây Tam thất vũ diệp. Hàm lượng saponin tổng số thu được trong rễ bất định cây Tam thất vũ diệp sau 4 tuần nuôi cấy là 4,12 mg/g trọng lượng tươi (bằng 1/5 hàm lượng saponin trong rễ tam thất ngoài tự nhiên từ 5-7 năm tuổi).

Với kết quả ghi nhận được, đây được xem là một hướng tiếp cận tích cực để ứng dụng công nghệ nuôi cấy mô tế bào thực vật nhằm nhân nhanh sinh khối, thu nhận các hoạt chất có hoạt tính sinh học trong cây Tam thất vũ diệp góp phần vào việc khai thác dược liệu mang tính bền vững và tham gia vào định hướng ứng dụng khoa học công nghệ phát triển nghành dược liệu.

Kết quả này đã được đăng trên tạp chí Journal of Developmental Biology and Tissue Engineerin. Tập 6, số 1, trang 1-7, năm 2014.

Nguồn tin: NCS. Bùi Đình Thạch, Viện Sinh học nhiệt đới
Xử lý tin: Mai Lan 

Bản quyền thuộc về Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam.
Địa chỉ: 18 Hoàng Quốc Việt, Cầu Giấy, Hà Nội. Email: This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.
Khi phát hành lại thông tin trên Website cần ghi rõ nguồn: "Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam".