Tin Khoa học - Công nghệ quốc tế

Một nguồn vô tận các tế bào β tuyến tụy của người

.

Lần đầu tiên các nhà nghiên cứu thành công trong việc tạo ra một nguồn vô tận các tế bào β tuyến tụy của người, một bước tiến quan trọng trong việc nghiên cứu bệnh đái tháo đường.

Mới đây, nhà nghiên cứu Philippe Ravassard thuộc CNRS cho biết rằng: “Các nhà khoa học thuộc các viện nghiên cứu và các tổ chức tư nhân sẽ sớm có một nguồn cung cấp ổn định các tế bào ß của người để nâng cao sự hiểu biết về cơ chế bệnh lý và phát triển những hướng điều trị mới liên quan đến bệnh đái tháo đường.”

Các tế bào β trong tuyến tụy sản xuất và giải phóng isulin để kiểm soát lượng đường huyết. Bệnh đái tháo đường có hai loại chính: loại 1 là do các tế bào β bị phá hủy bởi một phản ứng miễn dịch và loại 2 là do suy giảm chức năng các tế bào β.

Để hiểu về cơ chế bệnh lý liên quan đến bệnh đái tháo đường thì việc tiếp cận các tế bào β của người là rất cần thiết. Tuy nhiên, cho đến tận ngày nay thì cách duy nhất để có được những tế bào β là chiết suất từ tụy của những người đã mất hiến tặng. Hơn nữa, sự phân bố rải rác của các tế bào β trong tuyến tụy gây khó khăn trong việc tách chúng ra. Ravassard cũng cho biết thêm: “Nhiều phòng thí nghiệm nghiên cứu về chức năng sinh lý của tuyến tụy cũng chưa bao giờ thực sự chạm tay tới các tế bào β của người.”

Isulin (đỏ) được phát hiện quanh các tế bào EndoC-ßH1 được nuôi cấy (nhân màu xanh)

Hàng thập kỷ qua, các nhà khoa học đã cố gắng tạo ra những dòng tế bào β nhân tạo có khả năng tồn tại và phát triển nhưng không thành công. Mới đây, các nhà khoa học thuộc viện nghiên cứu CNRS và công ty công nghệ sinh học Endocell1 đã mất khoảng mười tám tháng để nghiên cứu thành công phương pháp tạo ra các dòng tế bào β của người2. Phương pháp này phụ thuộc vào việc đưa một gen bất tử vào một đoạn tụy của thai nhi sử dụng một “viral vector” đặc biệt. Ravassard cũng giải thích thêm: “Bằng cách sử dụng viral vector đặc biệt này thì dù virut có gây nhiễm nhiều loại tế bào khác nhau nhưng gen này chỉ có tác dụng khi ở trong tế bào β”. Sau đó, đoạn tụy này được ghép vào con chuột bị suy giảm miễn dịch.

Sau tám đến mười tháng, do các gen bất tử này mà các tế bào β của người vẫn tiếp tục phát triển và hình thành nên u đảo tụy “insulinoma”. Sau đó, các nhà nghiên cứu sẽ lấy các tế bào β từ u đảo tụy ghép vào con chuột bị suy giảm miễn dịch khác để tạo ra một khối u mới với 100% là tế bào β. Một vài tháng sau, các tế bào β được chiết suất từ con chuột thứ hai sẽ được nuôi cấy trong một đĩa Petri nơi chúng có thể phát triển không ngừng. Cuối cùng, dòng tế bào EndoC- βH1đã được tạo ra.

Các nhà nghiên cứu đã cấy các tế bào EndoC-ßH1 vào một con chuột bị đái tháo đường và phát hiện ra những tế bào EndoC-ßH1 này cho phép hồi phục hoàn toàn sự kiểm soát lượng đường huyết, do đó chúng có chức năng trong cơ thể. Ravassard kết luận: “Nhưng thật đáng tiếc vì các tế bào này phát triển không ngừng nên không thể cấy vào cơ thể người để điều trị bệnh đái tháo đường vì nó sẽ phát triển thành một khối u trên cơ thể người bệnh. Tuy nhiên, các tế bào EndoC-ßH1 đóng một vai trò quan trọng trong việc nghiên cứu bệnh lý của bệnh đái tháo đường trong quy mô phòng thí nghiệm và phục vụ cho việc thử nghiệm những loại thuốc tiềm năng mới.”

( Theo CNRS)

Thanh Hà

 

01. Endocells was created by Raphael Scharfmann (Inserm U845 - Centre de recherche croissance et signalisation), Paul Czernichow (Endocells), and Philippe Ravassard (Centre de recherche de l’institut du cerveau et de la moelle épinière (CNRS / UPMC / INSERM)).

02. P. Ravassard et al., “A genetically engineered human pancreatic ß cell line exhibiting glucose-inducible insulin secretion,” J Clin Invest., 2011. 121: 3589-97.

 

 

 

 

 

Bản quyền thuộc về Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam.
Địa chỉ: 18 Hoàng Quốc Việt, Cầu Giấy, Hà Nội. Email: This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.
Khi phát hành lại thông tin trên Website cần ghi rõ nguồn: "Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam".