Tin Khoa học - Công nghệ quốc tế

Tiếp tục gửi rô bốt mới thăm dò sao Hỏa

.

Một robot mới mang tên Rover nặng gấp 5 lần so với các robot tiền nhiệm trước đã và đang trên hành trình khám phá sao Hỏa. Robot này mang theo đầy đủ các thiết bị khoa học tân tiến nhất để tìm kiếm câu trả lời cho băn khoăn bấy lâu nay của các nhà nghiên cứu: Liệu trên hành tinh đỏ có tồn tại sự sống hay không?

Phòng thí nghiệm khoa học Sao Hỏa (Mars Science Laboratory-MSL) là dự án của NASA nhằm đưa robot thám hiểm tự hành (Rover) mang tên Curiosity lên sao Hỏa. Vào ngày 26/11/2011, Robot trị giá 2,5 tỷ đô la Mỹ này đã rời bệ phóng bằng tên lửa Atlas V và dự kiến đổ bộ lên hành tinh đỏ vào khoảng 6/8/2012. Rover mang theo 10 thiết bị khoa học hiện đại nhất, 2 trong số đó là thiết bị được thiết kế bởi các nhà nghiên cứu người Pháp, một vài người trong số họ đến từ CNRS. Mục tiêu chính của đợt thăm dò là để trả lời một câu hỏi thú vị nhưng không hề đơn giản: Liệu trên sao Hỏa đã từng tồn tại sự sống hay chưa? Hay thậm chí sao Hỏa có tồn tại một vài dạng sống thô sơ giữa những lớp đá hay lớp đất dưới bề mặt của nó hay không?  

 

Robot Curiosity nặng 900kg bao gồm 80 kg thiết bị khoa học,
là tham vọng lớn nhất của tất cả các nhà khoa học nghiên cứu sao Hỏa Martian Rovers từng được chế tạo trước đó

Hơn mười năm qua, các nhà nghiên cứu tìm được rất nhiều minh chứng về sự sống đã và đang tồn tại như: lòng sông cạn, sự hiện diện của cacbonat và đất sét. Sau đó, vào tháng 8 năm 2011, những gì quan sát được từ miệng núi lửa sao Hỏa trông giống như những dòng chảy gián đoạn của nước mặn chính là nguyên nhân tạo nên các rãnh của sao Hỏa. Với bằng chứng như vậy Michel Cabane - một nhà nghiên cứu thuộc LATMOS1 phụ trách về vấn đề hợp tác với Pháp thiết kế thiết bị SAM, thuộc phòng thí nghiệm phân tích hóa học mới của Rover giải thích: “Các chuyên gia ngày càng tin rằng, từ xa xưa trong lịch sử sao Hỏa đã có những điều kiện thuận lợi để khởi đầu và phát triển sự sống".   

Một điều chắc chắn rằng: với Rover Curiosity, NASA không cần phải đốt cháy giai đoạn mà có thể tiến hành nghiên cứu từ từ. Trước đó hai tiền bối là các robot tự hành Spirit và Opportunity đã đáp tới sao Hỏa vào năm 2004, có trọng lượng 185 kg mỗi Robot, trong đó có 6 kg thiết bị khoa học. Robot Curiosity có hình dáng chiếc xe thể thao tự hành khổng lồ nặng tới 900 kg với 80kg là trọng lượng của thiết bị. Robot khổng lồ này sẽ thăm dò đáy miệng núi lửa Gale trong vòng ít nhất hai năm, bán kính tối thiểu để thăm dò là 20 km. Trái lại, Spirit và Opportunity  chỉ được thiết kế để hoàn thành được sứ mệnh 90 ngày ngắn ngủi với bán kính chỉ 600 mét. Ông Sylvestre Maurice thuộc IRAP2 có trụ sở tại Toulouse, đồng giám đốc khoa học các thiết bị ChemCam của Rover cho biết: "Sau nhiệm vụ thăm dò sao Hỏa (Mars Pathfinder) vào năm 1996, tiếp đến là 2 tàu thăm dò Spirit và Opportunity được cử tới Hỏa Tinh năm 2004 thì Curiosity được đánh giá là Robot hiện đại nhất".  

ChemCam là thiết bị quan trọng của tàu thăm dò Curiosity do CNES3 và một số phòng thí nghiệm của Pháp dưới sự giám sát của IRAP thiết kế. ChemCam có thể xác định thành phần hóa học hình thành đá ở khoảng cách lên đến 7 mét.  Để đạt được điều này, thiết bị sử dụng chùm tia laser phá vỡ các khối đá trước khi quét và phân tích ánh sáng plasma. Đó cũng chính là các thành phần đặc trưng chứa đựng trong khối đá. Giám đốc Maurice còn cho biết thêm: “ChemCam sẽ cung cấp cho chúng tôi chi tiết các thành phần hóa học của Hỏa tinh. Thiết bị này đóng vai trò chiến lược đối với Rover để lựa chọn các loại đá tốt nhất làm mẫu cho những phân tích chuyên sâu”.

Trên tàu Curiosity có gắn thiết bị ChemCam giúp xác định thành phần hóa học của đá trên sao Hỏa

Các mẫu này sẽ được SAM  -  một thiết bị hiện đại giống như phòng thí nghiệm di động để phát hiện các hợp chất carbon có liên quan tới sự sống - phân tích. Được GSFC/NASA phối hợp với CNES, LATMOS, và LISA4 gây dựng, SAM được trang bị một tập hợp các các lò chiết xuất phân tử từ các mạch đá. Sau đó các phân tử này lại được đưa tới một máy quang phổ kế (GSFC / NASA), hệ thống sắc khí phối khổ (LATMOS-LISA), và một laser quang phổ kế hồng ngoại (JPL) để xác định  các thành phần hóa học đặc trưng và đồng vị của chúng.  

Thiết bị SAM giống như một phòng thí nghiệm di động hiện đại sẽ phát hiện các hợp chất Carbon có liên quan tới sự sống

Ông Cabane cho biết thêm: "Mục tiêu của chúng tôi là tìm kiếm các phân tử như axit amin, đường, axit cacboxylic. Chúng tôi rất vui mừng khi phát hiện một vài “hợp chất kỳ lạ”, đặc trưng của một số chất hóa học tiền sinh đã tuyệt chủng, nhưng điều mà chúng tôi thực sự hy vọng là tìm thấy bằng chứng điển hình của sự sống trong quá khứ cũng như ở hiện tại". Ông Maurice nhấn mạnh: "Dĩ nhiên, chúng tôi sẽ rất vui mừng nếu như ChemCam phát hiện ra một chiếc vỏ sò biển ở hành tinh đỏ, và sẽ mừng rỡ hơn nữa nếu như tìm được thêm một viễn cảnh hợp lý nào đó minh chứng cho sự sống đã tồn tại trong quá khứ hay ở ngay trong hiện tại trên hành tinh đỏ này".   

 

Theo CNRS

Nguyễn Lý - Mai Lan

 

01. Laboratoire atmosphères, milieux, observations spatiales (CNRS /UVSQ / UPMC).
Phòng thí nghiệm khí quyển, môi trường, quan sát không gian (CNRS /UVSQ / UPMC).

02. Institut de recherche en astrophysique et planétologie (CNRS /Université Paul-Sabatier).
Viện nghiên cứu Vật lý thiên văn và các hành tinh (CNRS /Université Paul-Sabatier).

03. Centre national d’études spatiales.
Trung tâm Quốc gia Nghiên cứu không gian

04. Laboratoire interuniversitaire des systèmes atmosphériques (CNRS / UPEC / Université  Paris-Diderot).
Phòng thí nghiệm hệ thống khí quyển (CNRS / UPEC / Université  Paris-Diderot).

 

 

Bản quyền thuộc về Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam.
Địa chỉ: 18 Hoàng Quốc Việt, Cầu Giấy, Hà Nội. Email: This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.
Khi phát hành lại thông tin trên Website cần ghi rõ nguồn: "Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam".