Tin Khoa học - Công nghệ quốc tế

Máy tính lượng tử với những thách thức lớn

Máy tính lượng tử hay còn gọi là Quantum computer, giấc mơ của bất kỳ nhà khoa học máy tính nào, là một máy tính cực nhanh có thể giải mật mã, đưa ra các dự báo thời tiết sớm, hay đánh bại một đại kiện tướng cờ vua chỉ trong một giây. Ngày nay, nếu máy tính lượng tử vẫn được coi là khoa học viễn tưởng thì nó cũng không thể ngăn cản các nhà toán học và vật lý học nghiên cứu phác thảo các nét chính về hoạt động của một máy tính lượng tử. Nguyên lý cơ bản của nó là tận dụng các quy luật cơ học lượng tử cho phép một hạt, một nguyên tử hoặc một phân tử tồn tại ở hai trạng thái cùng một lúc. Trong khi các máy tính hiện nay lưu trữ dữ liệu dưới dạng các bit ở một trong hai trạng thái hoặc là 0 hoặc là 1, thì máy tính lượng tử lưu trữ dữ liệu bằng các bit lượng tử (hay còn gọi là qubit) ở đồng thời cả hai trạng thái là 0 và 1.

Phát hiện chất khí gây ô nhiễm tại gia đình

Làm thế nào có thể phát hiện các chất khí có hại bằng một thiết bị giản đơn? Gần đây các nhà nghiên cứu thuộc phòng thí nghiệm Laboratoire Francis-Perrin ở Saclay đã sáng chế thiết bị cảm biến với độ nhạy cao, dễ sử dụng. Thiết bị này có thể thay đổi hẳn các phương pháp kỹ thuật xưa nay. Bắt đầu từ năm 2012, các nhà nghiên cứu sẽ thương mại hoá sản phẩm này với nhãn hiệu Ethera (tên một công ty mới thành lập gần đây, đã giành giải thưởng Quốc gia Pháp năm 2010). Thiết bị cảm biến Ethera hiển thị bằng cách thay đổi màu sắc, ngay khi xuất hiện chỉ một vài micrôgram phân tử như fomanđêhyt thải ra từ keo hồ, các đồ nội thất và cả hoá mỹ phẩm, trên một mét khối không khí.

 

Phát hiện 8 loài thực vật mới ở Vườn Quốc gia Bolivia

Prestonia leco nằm trong những khu rừng núi ẩm ướt ở Bolivia. Loài này đã được phát hiện trước đây 5 năm, nhưng các bộ sưu tập của Vườn Thực vật Missouri thiếu đi sưu tập hoa và chỉ gần đây họ mới có thể tìm được mẫu vật có hoa, và sau đó mô tả nó. Những bông hoa này rất khó thu thập bởi chúng chỉ nở khi có đủ ánh sáng mặt trời trong khi chúng nằm dưới những cây lớn.

Trong một công bố gần đây trên tạp chí Novon của Vườn Bách thảo Missouri, các nhà thực vật học Vườn Bách thảo Missouri và các đồng nghiệp thuộc Trung tâm Bảo tồn mẫu cây quốc gia LaPaz, Bolivia đã giới thiệu 8 loài thực vật mới bao gồm: Prestonia leco, Passiflora madidiana, Siphoneugena minima, Siphoneugena glabrata, Hydrocotyle apolobambensis, Weberbauerocereus madidiensis, Styloceras connatum và Meriania horrida. Chúng được thu thập ở Vườn Quốc gia Madidi và các khu vực lân cận nằm trên sườn phía đông của dãy núi Andes, phía Bắc Bolivia và sắp tới, chúng sẽ được tập hợp vào danh mục về các loài thực vật bậc cao (thực vật có mạch) của Bolivia.

Giải thưởng Fields

Người ta thường nhắc một câu nói rất hay của Franz Neumann: "Phát hiện ra một chân lý mới là niềm hạnh phúc tuyệt vời, còn sự thừa nhận dường như không góp được gì thêm". Câu nói đó dường như để nói về Perelman, người đa từ chối mọi giải thưởng dành cho mình với thành tựu chứng minh giả thuyết Poincaré, còn nói chung thì câu đó cũng chỉ đúng được một nửa! Theo Niels Bohr, câu nói ngược lại càng đúng, nghĩa là các giải thưởng - sự thừa nhận của cộng đồng- là điều hết sức quan trọng đối với mỗi nhà khoa học. Vì lẽ đó mà đến nay có rất nhiều giải thưởng dành để tôn vinh các nhà khoa học đạt những thành tựu kiệt xuất. Nổi tiếng và uy tín nhất có lẽ là giải Nobel, tiếc rằng giải thưởng đó không dành cho toán học. Vậy nên, các nhà toán học phải đặt ra một giải thưởng tương tự cho ngành khoa học của mình: Giải thưởng Fields. Hầu như mọi người đều thống nhất rằng, Giải thưởng Fields trong toán học là “tương đương” với giải Nobel của các ngành khoa học khác, xét về uy tín và tầm cao của các thành tựu được giải.

Bài viết này nhằm giới thiệu sơ qua lịch sử giải thưởng Fields, và nói đôi điều về sự phát triển của toán học khoảng 60-70 năm gần đây, nếu nhìn qua các giải thưởng Fields.

Tuy nhiên, toán học hiện đại cũng gần như nghệ thuật hiện đại và thơ ca, mỗi người hiểu và cảm nhận theo cách của mình. Bởi thế, khi nói về cùng một thành tựu, có người thì ca ngợi hết lời, người khác lại cho là nó hoàn toàn vô ích!

Đại hội toán học quốc tế 2010 và Giải thưởng Fields

Từ ngày 19-27 tháng 8 năm 2010 tại Hyderabad, Ấn Độ, sẽ diễn ra Đại hội toán học quốc tế 2010 (http://www.icm2010.org.in) . Đây là sinh hoạt quan trọng nhất của cộng đồng toán học thế giới, nhóm họp 4 năm một lần. Sự kiện được giới toán học chờ đợi nhất diễn ra ngay trong ngày đầu tiên của Đại hội: công bố danh sách những người được Giải thưởng Fields.

Ngày 19/8/2010 có thể sẽ trở thành một mốc son lịch sử của toán học và khoa học Việt Nam: lần đầu tiên, Giải thưởng Fields sẽ được trao cho một người Việt Nam: Ngô Bảo Châu. Điều đó có thể không quá bất ngờ, vì chúng ta đã hy vọng, đã dự đoán về nó.

Bản quyền thuộc về Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam.
Địa chỉ: 18 Hoàng Quốc Việt, Cầu Giấy, Hà Nội. Email: This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.
Khi phát hành lại thông tin trên Website cần ghi rõ nguồn: "Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam".