Tin Khoa học - Công nghệ trong nước

Phát hiện loài thực vật mới – Nghệ Leonid (Curcuma leonidii Škorničk. & Lưu) trong rừng sâu VQG Bù Gia Mập tỉnh Bình Phước

.

Các chuyên gia về thực vật học của Viện Sinh thái học Miền Nam thuộc Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam vừa phát hiện và công bố loài thực vật mới có tên Nghệ Leonid (Curcuma leonidii Škorničk. & Lưu).

Loài thực vật mới này thuộc họ Gừng (Zingiberaceae) được mang tên của Giáo sư người Nga, Tiến sĩ khoa học Leonid Averyanov, một nhà nghiên cứu hàng đầu thế giới về hệ thực vật Việt Nam. Chính Ông là người đầu tiên ghi nhận sự tồn tại của loài này trong chuyến đi khảo sát và giảng dạy về đa dạng sinh học tại VQG Bù Gia Mập năm 2005. Lúc đó ông xác định mẫu thu được dưới cái tên hoàn toàn khác Kaempferia angustifolia Roscoe.

Những mẫu vật mới thu được tại Bù Gia Mập trong những năm gần đây (số hiệu LUU 897, 898) và những dẫn liệu mô tả chi tiết hơn đã được phân tích, đánh giá bởi TS. Lưu Hồng Trường, phó Viện trưởng Viện Sinh Thái học Miền Nam cùng các cán bộ nghiên cứu của Viện, kết hợp với các bằng chứng thuyết phục khi mô tả về giải phẫu học và phân tích di truyền học của các nhà nghiên cứu tại Vườn thực vật Singapore cho thấy loài này thuộc về chi Curcuma, chi phụ Hitcheniopsis, vì trong đặc điểm hình thái học của chúng thiếu những tuyến đính trên bầu và nhị đực không có cựa.

Loài thực vật mới Curcuma leonidii có hoa giống như một vài loài thuộc chi Stahlianthus nhưng cụm hoa của nó mang tới 8 cái lá bắc màu xanh và sắp xếp theo kiểu truyền thống của chi Curcuma, do đó đây được xem là loài trung gian giữa hai chi này. Việc phát hiện loài mới Curcuma leonidii này giúp các nhà phân loại và tiến hóa thực vật xác nhận quan điểm cho rằng chi Stahlianthus thật ra là một nhóm thực vật rất gần gũi thuộc chi Curcuma, và do đó các loài thuộc chi Stahlianthus nên được chuyển sang chi phụ Hitcheniopsis của chi Curcuma.

Loài mới phát hiện Curcuma leonidii có đặc điểm hình thái ngoài gần giống với loài Nghệ Harmand (Curcuma harmandii Gagnep.), do có những lá bắc màu xanh không có lông, nhưng lại  khác biệt bởi lá bắc dày đặc, tràng hoa có thùy màu trắng, môi trắng với phần giữa màu vàng, phần gốc của cánh môi có lông và các vệt đỏ cam.

Hình thái ngoài cụm hoa của loài nghệ mới “Nghệ Leonit” (Curcuma leonidii Škorničk. & Lưu). Ảnh: TS. Lưu Hồng Trường

Những thông tin chính thức công bố loài mới Curcuma leonidii này được đăng trên tạp chí Phytotaxa 126 (1): 37–42 (2013). www.mapress.com/phytotaxa/ Curcuma leonidii, a new species from southern Vietnam.  http://dx.doi.org/10.11646/phytotaxa.126.1.4

 TS. Vũ Ngọc Long, Viện trưởng Viện Sinh thái học Miền Nam
TS. Lưu Hồng Trường, Phó Viện trưởng Viện Sinh thái học Miền Nam

Bản quyền thuộc về Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam.
Địa chỉ: 18 Hoàng Quốc Việt, Cầu Giấy, Hà Nội. Email: This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.
Khi phát hành lại thông tin trên Website cần ghi rõ nguồn: "Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam".