Tin Khoa học - Công nghệ trong nước

Nghiên cứu sản xuất giống, bảo tồn và phát triển nguồn lợi Ngán (Austriella Corrugata) tại Quảng Ninh

.

Ngán (Austriella corrugata) là loài động vật thân mềm hai mảnh vỏ có kích thước tương đối lớn, sống ở khu vực rừng ngập mặn vùng dưới triều với nền đáy chủ yếu là bùn cát. Ngán có thịt thơm ngon, giàu dinh dưỡng, có giá trị kinh tế rất cao, được nhiều người ưa chuộng và là đặc sản của vùng ven biển Quảng Ninh. Hiện nay, nguồn cung cấp Ngán cho thị trường đều từ khai thác ngoài tự nhiên. Thị trường tiêu thụ Ngán ngày càng gia tăng, nên Ngán tự nhiên bị khai thác ngày càng nhiều, dẫn đến nguồn lợi ngày càng bị cạn kiệt, suy giảm nghiêm trọng. Vì thế, cần nghiên cứu và nắm vững đặc điểm sinh học, sinh học sinh sản, điều kiện môi trường sống của Ngán, để có những dẫn liệu làm cơ sở khoa học cho việc bảo vệ và phát triển nguồn lợi, sản xuất giống nhân tạo, từng bước chuyển từ khai thác  tự nhiên thành nghề sản xuất,  nâng cao thu nhâp cho ngư dân ven biển, đồng thời đa dạng hóa giống vật nuôi có giá trị, bảo tồn đa dạng sinh học.

nxthanh1
Ngán và Môi trường sống của Ngán

Thực hiện Bản ghi nhớ về việc đẩy mạnh hợp tác KH&CN giữa tỉnh Quảng Ninh và Viện Hàn lâm KHCNVN, trong thời gian 2015 – 2017, Viện Hàn lâm KHCNVN và UBND tỉnh Quảng Ninh đã giao cho Viện Tài nguyên và Môi trường biển chủ trì, TS. Nguyễn Xuân Thành làm chủ nhiệm triển khai thực hiện nhiệm vụ nghiên cứu khoa học và phát triển công nghệ “Nghiên cứu kỹ thuật sản xuất giống Ngán phù hợp điều kiện môi trường sinh thái tại tỉnh Quảng Ninh”. Nhiệm vụ được xác định gồm hai hợp phần:

Hợp phần 1: “ Nghiên cứu đặc điểm sinh học sinh sản của Ngán phục vụ bảo tồn và phát triển nguồn lợi Ngán tại Quảng Ninh” do Viện Hàn lâm KHCNVN thẩm định nội dung, phê duyệt, cấp kinh phí thực hiện và nghiệm thu.

Hợp phần 2: “Nghiên cứu kỹ thuật sản xuất giống Ngán phù hợp điều kiện môi trường sinh thái tại tỉnh Quảng Ninh” do tỉnh Quảng Ninh thẩm định nội dung, phê duyệt, cấp kinh phí thực hiện và nghiệm thu.

Sau ba năm triển khai nghiên cứu, cùng với sự hỗ trợ, quan tâm tạo điều kiện của các cơ quan quản lý và các hộ dân tham gia nghiên cứu. Đề tài đã hoàn thành các mục tiêu, nội dung và sản phẩm đặt ra.

Kết quả nghiên cứu của Hợp phần 1: Đánh giá được hiện trạng nguồn lợi Ngán tại Quảng Ninh ( phân bố mật độ, sinh lượng, trữ lượng tức thời, sản lượng khai thác);  Xây dựng sơ đồ phân bố nguồn lợi Ngán tại một số vùng triều trọng điểm ven biển tỉnh Quảng Ninh; Xác định các nguyên nhân tác động đến nguồn lợi Ngán; Đánh giá hiện trạng bảo tồn nguồn lợi Ngán tại Quảng Ninh; Xác định các đặc điểm sinh học sinh sản (hình thái và sự phát triển tuyến sinh dục, chỉ số thành thục sinh dục, mùa vụ sinh sản, cơ cấu giới tính trong quần đàn, kích thước thành thục sinh dục lần đầu, sức sinh sản, các giai đoạn phát triển của Ngán); Xác định các yếu tố môi trường đặc trưng nơi Ngán sống tại vùng triều ven biển tỉnh Quảng Ninh; Thực hiện thành công mô hình khoanh vùng giám sát nguồn lợi Ngán, làm cơ sở thực tiễn đề xuất một số biện pháp bảo tồn và phục hồi nguồn lợi Ngán.

Hợp phần 1 đã được Hội đồng nghiệm thu đánh giá kết quả đạt loại Xuất sắc vào ngày 26/12/2017.

Kết quả nghiên cứu của Hợp phần 2: Sản xuất 136,2 vạn con giống cấp I (1 – 3 mm), hơn 56.000 con Ngán giống cấp II, kích cỡ từ 7 – 10 mm  và 4982 con Ngán thịt kích cỡ từ 26 – 34 mm; Quy trình kỹ thuật sản xuất giống Ngán phù hợp điều kiện môi trường sinh thái tỉnh Quảng Ninh, được Sở NN & PTNT tỉnh Quảng Ninh thẩm định, ban hành tại Quyết định số 182 /QĐ-SNN&PTNT ngày 06 /3/2017 và Cục Sở hữu trí tuệ chấp nhận đăng ký Giải pháp hữu ích tại Quyết định số 43748/QĐ – SHTT ngày 30/6/2017; Quy trình kỹ thuật ương Ngán giống và nuôi Ngán thịt trong điều kiện tự nhiên tỉnh Quảng Ninh đã được Sở NN & PTNT tỉnh Quảng Ninh thẩm định, ban hành tại Quyết định số 689 /QĐ-SNN&PTNT ngày 30 /6/2017.

Hợp phần 2 đã được Hội đồng nghiệm thu đánh giá kết quả đạt loại Xuất sắc vào ngày 13/10/2017.

nxthanh2
Ngán giống cấp II và Ngán thịt sau năm tháng nuôi thử nghiệm

Ngoài ra, đã hỗ trợ đào tạo 02 thạc sĩ, 03 kỹ sư ngành Nuôi trồng thủy sản; công bố 04 bài báo trên các tạp chí khoa học chuyên ngành.

Đây là những kết quả nghiên cứu ban đầu cho đối tượng Ngán. Các nhà khoa học Viện Tài nguyên và Môi trường biển kiến nghị cần tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện các quy trình sản xuất giống và nuôi thương phẩm Ngán để việc sản xuất đạt hiệu quả, nhân rộng, phát triển nghề sản xuất Ngán. Đồng thời cần sớm triển khai quy hoạch chi tiết và thực hiện quy hoạch phân vùng bảo tồn Ngán và nuôi Ngán tại Quảng Ninh để bảo vệ và phát triển nguồn lợi, bảo tồn đa dạng sinh học.

Nguồn: TS. Nguyễn Xuân Thành – Viện Tài nguyên và Môi trường biển
Xử lý tin: Minh Tâm

Bản quyền thuộc về Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam.
Địa chỉ: 18 Hoàng Quốc Việt, Cầu Giấy, Hà Nội. Email: This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.
Khi phát hành lại thông tin trên Website cần ghi rõ nguồn: "Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam".