Tin Khoa học - Công nghệ trong nước

Hội nghị quốc tế Lý thuyết Nevanlinna và Hình học phức nhân dịp kỷ niệm 100 năm ngày sinh GS. Lê Văn Thiêm

.

Giáo sư Lê Văn Thiêm (29/3/1918 – 3/6/1991) là một trong những nhà khoa học tiêu biểu nhất của Việt Nam trong thế kỷ 20. Cùng với Giáo sư Hoàng Tụy và các nhà toán học khác, ông là người đã thành lập Hội toán học Việt Nam. Ông là Hiệu trưởng đầu tiên của trường Đại học Sư phạm Hà Nội, Đại học Khoa học Tự nhiên Hà Nội và Viện trưởng đầu tiên của Viện Toán học. Nhân dịp kỷ niệm 100 năm ngày sinh của Giáo sư Lê Văn Thiêm, từ ngày 26/2/2018 đến 2/3/2018, Viện Toán học, Viện Toán cao cấp, trường Đại học Sư Phạm Hà Nội, trường Đại học Khoa học Tự Nhiên Hà Nội, trường Đại học Thăng Long đã tổ chức Hội nghị quốc tế “Nevanlinna theory and Complex Geometry in Honor of Lê Văn Thiêm's Centenary” với sự tham gia báo cáo của các nhà toán học nghiên cứu trong các lĩnh vực Giải tích phức, Hình học phức, Lý thuyết Nevanlinna, Lý thuyết số và một số chủ đề khác trong sự phát triển gần đây của nền toán học Việt Nam.

toanhoc3
Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc chụp ảnh lưu niệm trước tượng đài GS. Lê Văn Thiêm cùng các nhà khoa học thuộc Viện Hàn lâm KHCNVN trong chuyến viếng thăm Viện Toán học năm 2017

Giáo sư Lê Văn Thiêm là người đặt nền móng cho nền toán học hiện đại Việt Nam. Sinh ra ở Đức Thọ Hà Tĩnh năm 1918, do thành tích học tập xuất sắc,  Ông  được trao học bổng để học tập tại Pháp. Năm 1939 ông đến Paris để nghiên cứu toán học. Ông bảo vệ luận án tiến sĩ của mình ở Đại học Göttingen (Đức) năm 1945, với đề tài "Über die Bestimmung des Typus einfach zusammenhängender offener Riemannscher Flächen", tạm dịch: "Về việc xác định kiểu của một diện Riemann mở đơn liên". Ông là nhà toán học Việt Nam đầu tiên có công trình công bố quốc tế. Ông  bảo vệ Tiến sĩ Quốc gia ở Pháp năm 1949 tại Paris  với bản luận án  "Sur le problème d'inversion dans la théorie de la distribution des valeurs des fonctions méromorphes", tạm dịch: "Về bài toán ngược trong lý thuyết phân phối giá trị các hàm phân hình". Ông có một thời gian làm việc cùng với GS. Rolf Herman Nevanlinna tại Đại học Zurich, Thụy Sĩ cho tới năm 1949.

Năm 1949, theo lời kêu gọi của Chủ tịch Hồ Chí Minh, GS. Lê Văn Thiêm từ bỏ địa vị khoa học của mình ở Zurich để về nước tham gia tích cực vào cuộc chiến đấu giành độc lập cho dân tộc. Năm 1951, Lê Văn Thiêm được Chính phủ điều động từ Nam Bộ ra Việt Bắc với nhiệm vụ xây dựng Trường Đại học Khoa học Cơ bản (nay là Trường Đại học Khoa học tự nhiên Hà Nội) và Trường Đại học Sư phạm Cao cấp (nay là Đại học Sư phạm Hà Nội), được cử giữ chức vụ Hiệu trưởng của hai trường này và giảng dạy môn Cơ học lý thuyết. Ông là Viện trưởng đầu tiên của Viện Toán học, chủ tịch đầu tiên của Hội Toán học Việt Nam và tổng biên tập đầu tiên của hai tạp chí toán học Việt Nam là tạp chí "Acta Mathematica Vietnamica" và "Vietnam Journal of Mathematics". Ông đã lãnh đạo Viện Toán học trong 15 năm. Bận rộn với nhiều hoạt động hành chính, nhưng ông vẫn tiếp tục nghiên cứu và dạy toán. Bắt đầu từ ông, đã có nhiều nhà toán học về lĩnh vực Giải tích phức, Hình học phức, Lý thuyết Nevanlinna đã được sinh ra và lớn lên ở Việt Nam. Trong số các hậu bối thuộc lĩnh vực đó có thể kể đến các Giáo sư Hà Huy Khoái, Nguyễn Văn Khuê, Đỗ Đức Thái, Tạ Thị Hoài An, Trần Văn Tấn, Nguyễn Quang Diệu, Phạm Hoàng Hiệp và nhiều nhà toán học Việt Nam hiện đại khác.

toanhoc2
Toàn cảnh hội nghị

Tham dự lễ khai mạc hội nghị có đại diện các cơ quan tham gia đồng tổ chức và tài trợ, nhiều nhà toán học trong và ngoài nước. Phát biểu tại buổi khai mạc Hội nghị, thay mặt cho Lãnh đạo Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam, Giáo sư Nguyễn Đình Công – Phó Chủ tịch Viện chào mừng các đại biểu trong và ngoài nước đến với Hội nghị lần này, đồng thời nhấn mạnh Giáo sư Lê Văn Thiêm là một trong những nhà khoa học thuộc thế hệ các nhà khoa học đầu tiên của nước Việt Nam hiện đại, là người có đóng góp to lớn trong việc xây dựng hệ thống giáo dục và khoa học cho đất nước kể từ thời kỳ độc lập vào giữa thế kỷ XX. Đối với Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam, Giáo sư Lê Văn Thiêm là Viện trưởng sáng lập Viện Toán học - một trong số ít viện chuyên ngành đầu tiên của Viện Hàn lâm. Trong hội nghị quốc tế này, các diễn giả là những chuyên gia toán học đến từ nhiều nước trên thế giới, trong đó có nhiều nhà toán học nổi tiếng. Giáo sư Nguyễn Đình Công bày tỏ tin tưởng hội nghị sẽ là cầu nối giữa các nhà toán học Việt Nam và các nhà toán học quốc tế trong lĩnh vực Giải tích phức, Hình học phức, Lý thuyết Nevanlinna, Lý thuyết số và các chủ đề khác trong toán học. Giáo sư cũng gửi lời cám ơn các đại biểu tham dự đã hiện diện và chúc cho hội nghị thành công tốt đẹp.

toanhoc1
GS.TSKH. Nguyễn Đình Công, Phó Chủ tịch Viện Hàn lâm KHCNVN phát biểu khai mạc tại hội nghị

Hội nghị quốc tế: “Lý thuyết Nevanlinna và Hình học phức nhân dịp kỷ niệm 100 năm ngày sinh GS. Lê Văn Thiêm” có 23 báo cáo mời, với hàng trăm nhà khoa học đến từ các trường Đại học và Viện nghiên cứu danh tiếng trong và ngoài nước như: Viện Toán học, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam, Đại học Sư phạm Hà Nội 1 (Việt Nam), Đại học Khoa học Tự Nhiên Hà Nội (Việt Nam), Đại học Strasbourg (Pháp), Viện Nghiên cứu Khoa học Cao cấp (Pháp), Đại học Paris-Diderot Paris 7 (Pháp), Đại học Pennsylvania (Mỹ), Đại học Rutgers (Mỹ), Đại học Khoa học và Công nghệ Na Uy (Na Uy), Viện khoa học và công nghệ tiên tiến Hàn Quốc (Hàn Quốc), Học viện và Trung tâm Khoa học Lý thuyết quốc gia Đài Loan (Đài Loan), Đại học Jagiellonian (Ba Lan), Đại học Tổng hợp Köln (Đức), Đại học Bayreuth (Đức), Đại học Khoa học và Công nghệ (Thụy Điển), Đại học Hồng Kông (Hồng Kông), Đại học Nanjing (Trung Quốc), Đại học Quốc gia Singapore (Singapore), …

toanhoc4
Các đại biểu tham dự hội nghị chụp ảnh lưu niệm trước tượng đài GS. Lê Văn Thiêm

Tin: Minh Tâm

 

Bản quyền thuộc về Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam.
Địa chỉ: 18 Hoàng Quốc Việt, Cầu Giấy, Hà Nội. Email: This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.
Khi phát hành lại thông tin trên Website cần ghi rõ nguồn: "Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam".