Tin Khoa học - Công nghệ trong nước

Việt Nam đảm nhận vị trí Chủ tịch Ủy ban Vệ tinh quan sát Trái Đất 2019

.

Nhằm nâng cao vị thế của Việt Nam trong Ủy ban Vệ tinh quan sát Trái đất (Committee on Earth Observation Satellites - CEOS) và nhận nhiệm vụ luân phiên thực hiện trách nhiệm chủ tịch CEOS, thúc đẩy sự đa dạng vai trò lãnh đạo của các thành viên đến từ các vùng địa lý lớn như Mỹ, Châu Âu, Châu Phi, Châu Á/Thái Bình Dương; ngày 18/10/2018 tại Brussels (Bỉ), PGS.TS Phạm Anh Tuấn - Tổng Giám đốc Trung tâm Vũ trụ Việt Nam (VNSC) trực thuộc Viện Hàn Lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam - đã đại diện Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam đón nhận vị trí Chủ tịch Ủy ban Vệ tinh quan sát Trái Đất 2019 – CEOS Chair 2019.

ceos2019
Các thành viên CEOS tham dự phiên họp toàn thể ngày 16-18/10/2018 tại Brussels, Bỉ

Ủy ban Vệ tinh Quan sát Trái đất (CEOS) được thành lập vào tháng 9 năm 1984, với nhiệm vụ đảm bảo sự kết nối chặt chẽ hợp tác quốc tế các chương trình quan sát trái đất không gian dân dụng và khuyến khích trao đổi dữ liệu vệ tinh nhằm tối ưu hóa lợi ích xã hội, hỗ trợ cho các quyết định để đảm bảo một tương lai bền vững và thịnh vượng cho nhân loại. Mục tiêu chính của CEOS bao gồm:

  • Tối ưu hóa lợi ích của các quan sát trái đất từ không gian thông qua sự hợp tác của các thành viên CEOS trong việc lập kế hoạch về nhiệm vụ và phát triển các chính sách, ứng dụng, dịch vụ, định dạng, sản phẩm dữ liệu tương thích;
  • Hỗ trợ các tổ chức thành viên CEOS và cộng đồng người sử dụng quốc tế bằng cách, bên cạnh những cách khác, hoạt động như một đầu mối thúc đẩy hợp tác quốc tế các hoạt động quan sát trái đất từ không gian bao gồm Nhóm quan sát Trái đất (GEO) và các tổ chức liên quan đến sự thay đổi toàn cầu;
  • Trao đổi thông tin kỹ thuật và chính sách nhằm khuyến khích sự bổ sung và tương thích lẫn nhau giữa các hệ thống quan sát trái đất đang hoạt động hoặc đang phát triển, và dữ liệu thu nhận được từ các hệ thống này cũng như giải quyết những vấn đề quan tâm chung của tất cả các nhiệm vụ vệ tinh quan sát trái đất.

Hiện CEOS có 34 thành viên gồm các tổ chức như: Cơ quan Hàng không và Vũ trụ Hoa Kỳ (NASA), Cơ quan Vũ trụ Châu Âu (ESA), Trung tâm Nghiên cứu Vũ trụ Pháp (CNES), Cơ quan Vũ Trụ Anh (UKSA), Cơ quan Vũ trụ Liên bang Nga (ROSKOSMOS), Cơ quan Nghiên cứu và Phát triển hàng không Vũ trụ Nhật Bản (JAXA), Ủy ban Châu Âu (EC), Cơ quan Khảo sát địa chất Hoa Kỳ (USGS), Cơ quan quản lý khí quyển và đại dương quốc gia Hoa Kỳ (NOAA), Cơ quan Nghiên cứu Khoa học và Công nghệ Liên bang Úc (CSIRO), Cơ quan khai thác vệ tinh khí tượng Châu Âu (EUMETSAT) … và 28 đối tác phối hợp như: Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa Liên Hiệp Quốc (UNESCO), Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên Hiệp Quốc (FAO), Chương trình Môi trường Liên Hiệp Quốc (UNEP), Văn phòng về Hoạt động Vũ trụ Liên Hiệp Quốc (UNOOSA)…

Từ năm 2013, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam đã trở thành thành viên chính thức của CEOS và giao Trung tâm Vũ trụ Việt Nam làm đầu mối liên hệ.  

Đảm nhận vị trí Chủ tịch Ủy ban Vệ tinh quan sát Trái Đất năm 2019, Việt Nam sẽ thực hiện các nhiệm vụ cụ thể gồm:

  • Giữ vai trò trung tâm trong việc điều phối chiến lược các nhiệm vụ hiện tại và tương lai của các cơ quan thành viên CEOS, tiếp tục hỗ trợ Nhóm quan sát Trái đất (Group on Earth Observations - GEO);
  • Phối hợp với Chủ tịch Nhóm thực hiện chiến lược(SIT) và Ban Thư ký (SEC) để xây dựng, kết nối và khuyến khích sự đóng góp của các thành viên, đối tác và các bên liên quan vào các hoạt động quan sát Trái đất của CEOS;
  • Điều phối các hoạt động hỗ trợ các bên liên quan như: GEO, Công ước khung của Liên hợp quốc về biến đổi khí hậu (UNFCCC), Chiến lược quốc tế về giảm nhẹ thiên tai, Công ước Liên hợp quốc về đa dạng sinh học, hệ thống quan sát khí hậu, đại dương và mặt đất trên toàn cầu, Nhóm các quốc gia phát triển G8/ G20 …
  • Tổ chức và chủ trì các cuộc họp sau đây để thông báo, đánh giá và thực hiện các hoạt động của CEOS: Hội nghị toàn thể CEOS hàng năm, các cuộc họp hàng tháng của Ban Thư ký, của Troika và các cuộc họp khác nếu cần;
  • Giám sát hoạt động của Giám đốc điều hành & Phó Giám đốc điều hành CEOS, các nhóm làm việc CEOS để đảm bảo tính liên tục và hiệu quả của các hoạt động.

VNSC1
PGS. TS. Phạm Anh Tuấn đại diện Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam tiếp nhận vị trí Chủ tịch CEOS 2019

PGS.TS Phạm Anh Tuấn, Tổng Giám đốc Trung tâm Vũ trụ Việt Nam cho biết, trong năm 2019, Việt Nam khi đảm nhận vị trí chủ tịch sẽ đưa ra 02 sáng kiến chính là:

  • Quan sát các-bon, tập trung vào giám sát rừng: phối hợp dữ liệu quan sát trái đất để hỗ trợ giám sát và quản lý tài nguyên rừng trong khu vực một cách hiệu quả, thông qua Nhóm Đặc biệt (Ad Hoc Team) về Phối hợp Dữ liệu Không gian (Space Data Coordination Group – SDCG) thuộc Sáng kiến Quan sát rừng toàn cầu (Global Forest Observation Initiative – GFOI), hỗ trợ việc phát triển các hệ thống giám sát và đo đạc, báo cáo và kiếm chứng (MRV) rừng quốc gia. Tại các quốc gia trong khu vực (Việt Nam, Thái Lan, Lào, Cambodia, Myanmar) do tốc độ biến đổi diện tích rừng nhanh do cải tạo thành đất nông nghiệp, do trồng các đồn điền công nghiệp, và do các chương trình trồng lại rừng dẫn tới nhu cầu phát triển hệ thống giám sát thời gian thực với đánh giá đặc thù các nhu cầu của người dùng. Cụ thể, hệ thống Datacube tại VNSC (Vietnam DataCube), với sự hợp tác của Viện Điều tra Quy hoạch Rừng (FIPI), sẽ được sử dụng để mô phỏng quá trình tiến tới đánh giá trữ lượng Các-bon rừng để hỗ trợ việc báo cáo của Công ước Khung của Liên hợp Quốc về Biến đổi Khí hậu và có thể được mở rộng ra các vùng nhiệt đới khác. Điều này sẽ được thực hiện cùng với sự phối hợp của các đối tác CEOS tham gia Sáng kiến Quan sát rừng toàn cầu;
  • Các Quan sát phục vụ Nông nghiệp cụ thể là giám sát lúa: song song với Nhóm đặc biệt thuộc Nhóm Quan sát Trái đất phục vụ Giám sát Nông nghệp Toàn cầu (Group on Earth Observations Global Agricultural Monitoring – GEOGLAM), và mạng lưới khu vực trong khuôn khổ GEOGLAM Lúa-Châu Á (Asia-Rice), trọng tâm chính của sáng kiến tập trung vào việc sử dụng thực tế các dữ liệu CEOS, đặc biệt dữ liệu radar khẩu độ tổng hợp (SAR) trong việc giám sát lúa tại Châu Á. Trong hội thảo Vietnam DataCube (VDC) vào hồi tháng Ba năm 2018, hệ thống giám sát lúa đã được mô phỏng dưới sự hợp tác của Trung tâm Nghiên cứu Sinh quyển từ Không gian (CESBIO) thuộc Trung tâm Nghiên cứu Vũ trụ Quốc gia Pháp (CNES). Sự kiện này cũng phù hợp với kế hoạch làm việc kỳ 2018-2020 của CEOS, mục Agri-8. VNSC sẽ theo đuổi các hoạt động giám sát lúa tại Việt Nam. Là một cơ quan thành viên của CEOS, Cơ quan Vũ trụ Châu Âu (ESA) đã mở rộng dự án GEORICE để mô phỏng rộng rãi các hoạt động giám sát tại 5 quốc gia trong khu vực (Việt Nam, Thái Lan, Lào, Cambodia, Myanmar). Với các ứng dụng cụ thể này, các Trang web Mô phỏng Kỹ thuật của Asia-Rice (ví dụ mô phỏng đồng bằng sông Hồng và sông Mê Kong) sẽ tham gia vào mạng lưới Thí nghiệm Chung về Đánh giá và Giám sát Mùa màng (JECAM).

Các ứng dụng này rất thiết thực trong việc đánh giá phát triển nông nghiệp của Việt Nam và sẽ được mở rộng tại các quốc gia thuộc khu vực sông Mekong. Tại phiên họp toàn thể lần thứ 32, hai sáng kiến của Việt Nam đã nhận được sự ủng hộ và cam kết hỗ trợ từ các tổ chức thành viên CEOS trong việc chia sẻ dữ liệu vệ tinh; đào tạo nguồn nhân lực; cơ hội tham gia các dự án và các đề tài tiềm năng...

Phiên họp toàn thể CEOS năm 2019 với các tổ chức Quốc tế tham gia do Việt Nam đăng cai sẽ diễn ta tại Hà Nội từ ngày 14 - 16/10/2019./.


Nguồn tin: Trung tâm Vũ trụ Việt Nam
Xử lý tin: Minh Tâm


Bản quyền thuộc về Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam.
Địa chỉ: 18 Hoàng Quốc Việt, Cầu Giấy, Hà Nội. Email: This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.
Khi phát hành lại thông tin trên Website cần ghi rõ nguồn: "Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam".