Tin Khoa học - Công nghệ trong nước

Nghiệm thu đề tài: “Nghiên cứu giải pháp nâng cao khả năng lưu giữ và khai thác hiệu quả tài nguyên nước mặt phục vụ phát triển bền vững khu vực Tây Nguyên” thuộc Chương trình Tây Nguyên 2016-2020

.

Ngày 11/09/2020, Hội đồng Khoa học và Công nghệ cấp Nhà nước (HĐKHCNCNN) đã đánh giá nghiệm thu kết quả thực hiện Đề tài TN16/T01Nghiên cứu giải pháp nâng cao khả năng lưu giữ và khai thác hiệu quả tài nguyên nước mặt phục vụ phát triển bền vững khu vực Tây Nguyên” do Viện Khoa học Thủy lợi Việt Nam triển khai, GS.TS. Nguyễn Vũ Việt làm chủ nhiệm. Đề tài thuộc Chương trình Khoa học và công nghệ phục vụ phát triển kinh tế - xã hội vùng Tây Nguyên trong liên kết vùng và hội nhập quốc tế (Chương trình Tây Nguyên 2016 – 2020) do Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam (Viện Hàn lâm KHCNVN) chủ trì, GS.VS. Châu Văn Minh – Chủ tịch Viện Hàn lâm KHCNVN làm chủ nhiệm Chương trình.

detaiTN0616

Chủ tịch hội đồng GS.TS. Nguyễn Tuấn Anh chủ trì buổi nghiệm thu

HĐKHCNCNN gồm: GS.TS. Nguyễn Tuấn Anh – Chủ nhiệm Chương trình khoa học và công nghệ phục vụ xây dựng nông thôn mới, Chủ tịch Hội đồng; GS.TS Nguyễn Quang Kim – Trường Đại học Thủy lợi – Phó chủ tịch Hội đồng. Hai ủy viên phản biện là: PGS.TS Nguyễn Quang Trung, Hội đập lớn và Phát triển Nguồn nước Việt Nam, Liên hợp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam; TS. Nguyễn Lập Dân, Hội Khoa học Kỹ thuật Biển Việt Nam.

detaiTN0615

TS. NCVCC. Nguyễn Đình Kỳ, Phó Chủ nhiệm Chương trình phát biểu tại buổi nghiệm thu

Tham dự buổi nghiệm thu còn có TS. NCVCC.Nguyễn Đình Kỳ, Phó Chủ nhiệm Chương trình Tây Nguyên 2016-2020, đại diện Bộ Khoa học và Công nghệ, đại diện Viện Hàn lâm KHCNVN, đại diện cơ quan chủ trì đề tài, cùng đông đảo các nhà khoa học quan tâm đến dự.

Phát biểu tại buổi nghiệm thu, TS. NCVCC. Nguyễn Đình Kỳ cho biết, đây là một trong những nhiệm vụ khoa học công nghệ quan trọng tiếp nối Chương trình Tây Nguyên 3, được đặt hàng giao cho Viện Khoa học Thủy lợi để nghiên cứu giải quyết những vấn đề mâu thuẫn xung đột sử dụng nước ở Tây Nguyên. Phó Chủ nhiệm Chương trình cũng bày tỏ mong muốn Hội đồng đánh giá và góp ý để Chương trình Tây Nguyên 2016-2020 báo cáo Chính phủ.

detaiTN0617

Chủ nhiệm đề tài GS.TS. Nguyễn Vũ Việt báo cáo tại buổi nghiệm thu

Đề tài “Nghiên cứu giải pháp nâng cao khả năng lưu giữ và khai thác hiệu quả tài nguyên nước mặt phục vụ phát triển bền vững khu vực Tây Nguyên” được nghiên cứu, phân tích, tính toán, đánh giá dưới góc độ khoa học và đã chỉ ra tiềm năng nguồn nước mặt Tây Nguyên là rất lớn. Song lượng nước dùng cho các ngành kinh tế chỉ chiếm 29-32% lượng nước đến, nhưng Tây Nguyên vẫn bị khô hạn, đó là do Tây Nguyên thiếu các giải pháp lưu trữ và khai thác hiệu quả bền vững nguồn nước mặt.

Tại buổi họp nghiệm thu, GS.TS. Nguyễn Vũ Việt – chủ nhiệm đề tài đã trình bày các kết quả nổi bật bao gồm:

  • Đã thu đc nhìu kết quả điều tra, khảo sát tổng hợp, thu thập các tài liệu, số liệu phục vụ cho đề tài
  • Đã đánh giá hiện trạng quản lý, khai thác sử dụng tài nguyên nước mặt (TNNM) Tây Nguyên
  • Đã đánh giá TNNM trong điều kiện BĐKH và tình phát triển kinh tế xã hội vùng Tây Nguyên
  • Đã đưa ra các giải pháp khoa học công nghệ tạo nguồn lưu giữ TNNM, khai thác hiệu quả, bền vững khu vực Tây Nguyên
  • Đặc biệt xây dựng mô hình thử nghiệm trình diễn công nghệ lưu giữ và sử dụng hiệu quả TNNM.
  • Đã thiết lập ngân hàng dữ liệu về các công trình lưu trữ nước phục vụ quy hoạch khai thác TNNM

Trên cơ sở các kết quả nghiên cứu, GS.TS. Nguyễn Vũ Việt cũng đã nêu bật các đóng góp, phát hiện của đề tài trong quá trình nghiên cứu về nội dung, cũng như các sản phẩm cụ thể.

Các nhà nghiên cứu đã đề xuất giải pháp tích hợp và đồng bộ các giải pháp lưu trữ và khai thác nước trong đới bở rời, giải pháp lưu trữ trong các công trình nhỏ và siêu nhỏ và tưới tiết kiệm với nhau để tạo ra 01 sơ đồ từ lưu trữ đến khai thác và sử dụng hợp lý tài nguyên nước mặt khu vực Tây Nguyên.

Một trong những giải pháp quan trọng của đề tài là nâng cao dung tích các hồ, cải tạo đập dâng thành hồ, xây dựng các ao, hồ vệ tinh quanh các hồ chứa lớn; xây ao, hồ xương cá trên các kênh tưới chính; công nghệ khai thác nước từ các hồ chứa thủy lợi lớn, thủy điện phục vụ cho công tác chống hạn thiên tai; công nghệ chuyển nước giữa các hồ chứa; sử dụng bơm cột áp cao để khai nước dọc sông cấp nước sinh hoat và tưới cho cây trồng có giá trị kinh tế cao; đề xuất xây dựng kênh cấp nước cho các hồ chứa lớn; các định hướng giải pháp quy hoạch thủy lợi cho vùng Tây Nguyên…

detaiTN06112

Tổng hợp thông tin dự báo, nhu cầu nước

Công trình đã được hội đồng đánh giá có tính sáng tạo về sử dụng vật liệu: việc đưa vào sử dụng bê tông vỏ mỏng để làm giảm giá thành và giảm thời gian thi công, giảm áp lực lên đáy công trình làm tăng tuổi thọ các công trình ao chứa, hồ chứa siêu nhỏ…

Xây dựng được 01 phần mềm thiết lập ngân hàng dữ liệu về các công trình lưu trữ nước phục vụ quy hoạch khai thác tài nguyên nước mặt: nghiên cứu cơ sở dữ liệu, đã xây dựng được phần mềm quản lý và sử dụng tài nguyên nước (mùa khô) dựa trên công nghệ WebGIS.

detaiTN06113

Nghiên cứu xây dựng phần mềm quản lý và sử dụng tài nguyên nước (mùa khô) dựa trên công nghệ WebGIS

detaiTN06114

Thi công bơm và hệ thống tưới nhỏ giọt kết hợp bón phân cho cây cà phê

 detaiTN061

Hệ thống lấy nước kiểu đập ngầm 

Công trình đã công bố 8 bài tạp chí khoa học, trong đó có 01 bài tạp chí quốc tế, 07 bài tạp chí  trong nước; đào tạo 01 thạc sĩ, 02 tiễn sĩ và góp phần đào tạo 01 NCS tiến sĩ, đăng kí 01 sở hữu trí tuệ.

Cuối buổi nghiệm thu, Hội đồng khoa học đã thảo luận, xem xét đối với từng nội dung nghiên cứu của đề tài và thống nhất đánh giá các kết quả nghiên cứu đạt được: Các sản phẩm của nhiệm vụ đáp ứng chất lượng, vừa có giá trị khoa học vừa có giá trị thực tiễn. Về mặt số lượng và sản phẩm: đề tài đã thực hiện đầy đủ theo đúng yêu cầu của Hợp đồng nghiên cứu KH&CN đã ký, ngoài ra đề tài đã hoàn thành vượt mức một số sản phẩm so với yêu cầu của hợp đồng. Đề tài đã được HĐKHCNCNN nghiệm thu và đánh giá xếp loại “Đạt”.

Đây là công trình nghiên cứu tổng hợp và toàn diện, lần đầu tiên vấn đề nước Tây Nguyên đã có giải pháp xử lý, đồng thời nêu được các giải pháp ứng phó với vấn đề về biến đổi khí hậu đem lại chất lượng môi trường tốt cho người dân Tây Nguyên. Đề tài cũng đề nghị các bộ ban ngành tiếp tục khai thác các kết quả, dữ liệu công trình để phục vụ thực tiễn và cho tiếp tục nghiên cứu dưới dạng các đề án trong Chương trình Tây Nguyên giai đoạn tiếp theo, góp phần ứng dụng các kết quả khoa học vào phát triển bền vững KT-XH Tây Nguyên.

Mai Lan

Bản quyền thuộc về Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam.
Địa chỉ: 18 Hoàng Quốc Việt, Cầu Giấy, Hà Nội. Email: This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.
Khi phát hành lại thông tin trên Website cần ghi rõ nguồn: "Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam".