Tin Khoa học - Công nghệ trong nước

Kit chẩn đoán HIV do các nhà khoa học Viện Công nghệ Sinh học chế tạo

.

Hơn hai thập kỷ qua, nhân loại phải đương đầu với đại dịch HIV/AIDS nguy hiểm, có tốc độ lây truyền cao. Cho đến nay vãn chưa có vắcxin phòng bệnh, mặt khác thuốc điều trị HIV/AIDS được sử dụng rất hạn chế vì giá thành quá cao, và sự gia tăng tính kháng thuốc của loại virus nguy hiểm này. HIV/AIDS không chỉ là nguyên nhân cướp đi hàng triệu sinh mạng trên thế giới mà còn là hiểm hoạ tác động nghiêm trọng đến mọi khía cạnh của đời sống xã hội làm ảnh hưởng tới kinh tế, văn hoá, xã hội, nòi giống của mỗi quốc gia. Theo báo cáo của Tổ chức phòng chống AIDS của Liên Hợp Quốc (UNAIDS) và Tổ chức Y tế thế giới (WHO), đến năm 2008 trên thế giới có 33,4 triệu người đang sống chung với HIV, mỗi năm có 2,7 triệu người nhiễm mới và 2 triệu người tử vong do AIDS.

Tại Việt Nam, theo Cục phòng chống HIV/AIDS, từ khi ca nhiễm đầu tiên được thông báo vào năm 1990 ở thành phố Hồ Chí Minh, số lượng người nhiễm HIV đang ngày càng tăng lên. Tính đến ngày 30/9/2010, số người nhiễm HIV/AIDS được báo cáo trong cả nước là 80.312, trong đó có 42.339 bệnh nhân AIDS và tổng số người chết do AIDS đã được báo cáo là 48.368 người. Tính riêng trong 9 tháng đầu năm 2010, toàn quốc đã phát hiện được 9.128 người nhiễm HIV, 3.841 bệnh nhân AIDS và 1.498 người tử vong do AIDS. Phần lớn người nhiễm HIV được phát hiện trong 9 tháng qua là ở nhóm tuổi từ 20 - 39 (chiếm 82%), trẻ em dưới 15 tuổi chiếm gần 3%. Như vậy, nhiễm HIV chủ yếu tập trung ở lứa tuổi thanh niên và lứa tuổi lao động. Đây là vấn đề mang tính xã hội hết sức bức xúc của nước ta hiện nay. Phòng và chống HIV/AIDS là công việc mang ý nghĩa chính trị - kinh tế - xã hội cực kỳ to lớn.

Việc chẩn đoán, sàng lọc chính xác các trường hợp dương tính để có hướng dự phòng và điều trị là một khâu mang tính then chốt trong phòng chống HIV. Các kit chẩn đoán HIV hiện nay phải nhập ngoại 100% với giá thành cao, rất khó kiểm soát độ nhạy, độ đặc hiệu, mất công vận chuyển tốn kém và không chủ động sản xuất để sử dụng trên diện rộng với hàng triệu mẫu máu cần kiểm tra hiện nay.

HIV có nhiều phân type (A, B, C, D, F, G, H, J, K, CRF). Các vùng địa lý khác nhau có sự lưu hành khác nhau của các phân type. Phân type C xuất hiện chủ yếu tại châu Phi, châu Á và phân type CRF01_AE lưu hành chủ yếu tại các nước khu vực Đông Nam Á. Tại Việt Nam, phân type CRF01_AE chiếm tới 97%. Hiểu được sự lưu hành của các phân type HIV ở mỗi vùng địa lý khác nhau không chỉ có ý nghĩa quyết định cho việc nghiên cứu và triển khai vắc xin phòng chống HIV mà còn có giá trị trong sản xuất kit chẩn đoán thích hợp có tính đặc hiệu cao đặc thù cho mỗi phân type.

Hầu hết các công trình nghiên cứu về HIV trên thế giới hiện nay tập trung vào phân type B, vì phân type này lưu hành chủ yếu ở các nước phát triển thuộc Châu Âu và Bắc Mỹ. Vì vậy, việc nghiên cứu và phát triển kit chẩn đoán đặc thù có tính đặc hiệu cao, phù hợp với phân type HIV chủ yếu tại Việt Nam là công việc có ý nghĩa hết sức thiết thực.

Đáp ứng yêu cầu thực tiễn đặt ra như vậy, các nhà khoa học Viện Công nghệ Sinh học, trực thuộc Viện Khoa học và Công nghệ Việt Nam đã chủ trì đề tài cấp Nhà nước “Nghiên cứu tạo bộ sinh phẩm chẩn đoán HIV có độ nhạy và đặc hiệu cao” mang mã số KC.04.20/06-10 do PGS. Đinh Duy Kháng làm chủ nhiệm với các mục tiêu cụ thể như sau:


Các bộ kit chẩn đoán HIC do các nhà khoa học Viện Công nghệ sinh học nghiên cứu thành công

  • Xây dựng quy trình công nghệ tạo chủng vi sinh vật tái tổ hợp mang các gen từ các phân typ HIV lưu hành trong nước để sản xuất ổn định các kháng nguyên GP120, GP41, P24, chủ động cung cấp lâu dài nguồn nguyên liệu cho chế tạo kit chẩn đoán HIV.
  • Tạo ra các kháng nguyên GP120, GP41, P24 có độ tinh sạch, độ đặc hiệu đảm bảo cho chế tạo kit chẩn đoán.
  • Xây dựng quy trình công nghệ sản xuất bộ kit chẩn đoán HIV bằng Dot blot, ngưng kết hạt latex, ELISA có độ nhạy, độ đặc hiệu cao đặc thù phân typ lưu hành ở Việt Nam để sử dụng cho chẩn đoán HIV

Sau hai năm thực hiện, đề tài đã hoàn thành tốt các mục tiêu đề ra ban đầu. Các bộ kit chẩn đoán HIV (Dot blot, ngưng kết hạt latex, ELISA) có độ nhạy, độ đặc hiệu cao đặc thù phân type lưu hành ở Việt Nam để sử dụng cho chẩn đoán HIV đã được sản xuất thành công. Hiện nay, Bộ Khoa học và Công nghệ đang thực hiện các thủ tục cần thiết để sản xuất thử nghiệm nhằm tạo ra sản phẩm đưa vào ứng dụng thực tiễn.

Nguồn tin: Viện Công nghệ Sinh học
Xử lý tin: Quỳnh Trang


Bản quyền thuộc về Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam.
Địa chỉ: 18 Hoàng Quốc Việt, Cầu Giấy, Hà Nội. Email: This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.
Khi phát hành lại thông tin trên Website cần ghi rõ nguồn: "Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam".